ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Pushkin «Зимний вечер» va Lermontov «Парус»

Darslar 32–33 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
33

M. Yu. Lermontov. «Парус»

Darslik, 133-bet
MaqsadM. Yu. Lermontovning «Парус» she’rini o‘qish va uning ramziy ma’nosini (yolg‘izlik, erkinlikka intilish) tushunish.
Yangi so‘zlar
yelkan · парусyolg‘iz · одинокийdengiz · мореbo‘ron · буря
Tushuntirish

Mixail Yuryevich Lermontov (1814–1841) — buyuk rus shoiri va yozuvchisi. «Парус» she’rini u 1832 yilda, 17 yoshida yozgan. She’rda dengizning ko‘k tumanida yolg‘iz oq yelkan ko‘rinadi. Yelkan uzoq yurtdan nima qidiradi? U vatanida nima tashlab ketgan? Quyida ko‘k suv oqimi, yuqorida oltin quyosh nuri bor, lekin qo‘zg‘olonchi yelkan bo‘ron so‘raydi — go‘yo bo‘ronda tinchlik bordek. Bu she’rda yelkan inson timsoli («символ»): tinimsiz izlanish, yolg‘izlik va erkinlikka intilish. She’rda rang so‘zlari ko‘p: «белеет», «голубой», «золотой». Qarama-qarshilik («антитеза»): tinch dengiz — bo‘ron istagi. She’r uch band («строфа») dan iborat. Bu she’r nima haqida: faqat dengiz haqidami yoki odam haqidami? Bu savolga ikki xil javob mumkin.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yangi kelgan va rus tilida gapiradigan o‘quvchi yolg‘iz o‘tiribdi. Sinfdoshi unga «Давай с нами» deydi. U jilmayadi va o‘yinga qo‘shiladi.

Kim ishlatadi

O‘qituvchi, psixolog va tarbiyachi yolg‘iz bolaga mos so‘zni tanlab murojaat qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Do‘stingizni o‘yinga rus tilida taklif qiling: «Давай с нами».

Namunalar
«Парус» (mazmuni, o‘z so‘zlarim bilan). «В синем тумане над морем виден белый парус. Он далеко от родных берегов и ищет что-то новое. Под ним спокойная вода, над ним тёплое солнце, но парусу не нужен покой. Он хочет бури, потому что в тревоге чувствует жизнь.»
Rang so‘zlari: «белый парус», «голубая вода», «золотой луч». Antonimlar: «покой» — «буря», «одинокий» — «в компании».
Sinfda faoliyat

«Rasm bilan she’r». O‘quvchilar yelkan, dengiz va quyosh rasmini chizadi. Har bir rang ostiga she’rdagi so‘zni yozadi: «белеет», «голубой», «золотой». Keyin yelkan nimani anglatishini muhokama qiladi.

Mashq
1
«Парус» she’rini Lermontov qachon yozgan va u nechchi yoshda edi?
2
Yelkan she’rda nimani anglatadi? 2 ta javob ayting.
3
She’rdagi rang so‘zlarini toping: «белый», «голубой», «злой», «золотой».
4
Nega yelkan tinch dengizda ham bo‘ron so‘raydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBayram sovg‘asi: so‘rovnomaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →