☰ Mundarija · Rus tili

Krilov masallari

Darslar 28–29 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
29

I. A. Krilov. «Стрекоза и Муравей» (masal)

Darslik, 125-bet
MaqsadKrilovning «Стрекоза и Муравей» masalini o‘qib tushunish, obrazlarni solishtirish va hikmatni o‘z hayotiga bog‘lash.
Yangi so‘zlar
ninachi · стрекозаchumoli · муравейyoz · летоqish · зима
Tushuntirish

«Стрекоза и Муравей» (1808) masali ham Krilovga tegishli. U fransuz masalchisi Lafonten masalining erkin ifodasi hisoblanadi. Voqea: Ninachi butun yoz qo‘shiq aytib, o‘ynab yurdi va hech narsa tayyorlamadi. Qish kelganda uning na ovqati, na boshpanasi bor edi. U Chumolining oldiga borib, yordam so‘radi. Chumoli sovuq javob berdi: «Yozda nima qilding?» Ninachi «Qo‘shiq aytdim» dedi. Chumoli kinoya bilan «Endi o‘ynay qol!» deb javob berdi. Masal bizga yoz paytida qishga tayyorgarlik ko‘rish, mehnatsevar bo‘lish kerakligini o‘rgatadi. Ba’zi o‘quvchilar Chumolini xasis deb, ba’zilari esa tejamkor deb baholaydi — bu haqda muloqot qilish mumkin. Bu masalda ham obrazlar odamlarni anglatadi.

Namunalar
«Стрекоза и Муравей» (mazmuni). «Всё лето Стрекоза пела и не думала о запасах. Когда пришла зима, ей стало холодно и голодно. Она побежала к Муравью и попросила дать ей хлеба и тёплый уголок. Муравей спросил, чем она занималась летом. Стрекоза ответила, что пела и танцевала. Тогда Муравей с усмешкой сказал: «Теперь потанцуй!»»
Taqqoslash: «Стрекоза» — «беззаботная», «легкомысленная»; «Муравей» — «трудолюбивый», «расчётливый». Maqol: «Готовь сани летом, а телегу зимой.»
Sinfda faoliyat

«Munozara». Sinf ikkiga bo‘linadi: bir guruh Ninachini, ikkinchisi Chumolini himoya qiladi. Ular «Я думаю, что …, потому что …» shaklida fikr bildiradi. O‘qituvchi «Qaysi birimiz?» deb so‘raydi.

Mashq
1
Ninachi yozda nima qildi? Qishda nima bo‘ldi?
2
«Муравей» — qanday xarakter? 2 ta sifat ayting.
3
«Теперь потанцуй!» — bu so‘z qaysi mayl shaklida?
4
Nima uchun Chumoli «потанцуй» dedi? Bu qanday ohangda aytilgan?