Harakat maqsadi va narsaning vazifasi haqida gapirish
Maqsad «зачем?, для чего?» savollariga javob beradi. Narsaning vazifasi va maqsadini bildirish uchun qaratqich kelishigi («родительный падеж») bilan «для», «ради», «с целью» ishlatiladi: «Казан для плова.» «Ваза для цветов.» «Молоко полезно для здоровья.» «Ради мира нужно беречь друг друга.» «С целью закаливания нужно обливаться холодной водой.» Harakat maqsadini fe’l bilan ham aytish mumkin: «чтобы» + infinitiv: «Я пришёл, чтобы помочь.» Ehtiyot bo‘ling: «для кого?» (qaratqich) va «кому?» (Datelniy): «Бабушка испекла торт внуку» = «для внука». Dori nomlarida «от» ishlatiladi: «таблетка от головной боли». «Зачем? — Для здоровья.»
| ifoda | ma’no | misol |
|---|---|---|
| для + qaratqich | foydalanish, kim uchun | ящик для игрушек |
| ради + qaratqich | kimning manfaati uchun | ради друга |
| от + qaratqich | nimadan himoya | крем от загара |
| чтобы + noaniq shakl | maqsad | Я встал рано, чтобы успеть. |
Maydonchada rus tilida «Для детей» deb yozilgan. O‘quvchi kimlar uchunligini tushunib, kattaroq bolalar uchun alohida joyni topadi. Yozuv tartib saqladi.
Dizayner, kutubxonachi va ma’mur joylarni kimlar uchun ekanini rus tilida belgilaydi.
Bugun biror yozuv yoki yorliqqa qarab, u kim yoki nima uchunligini rus tilida ayting.
«Bu nima uchun?» Doskada narsalar: «шкаф», «пенал», «вешалка», «казан». O‘quvchi tasodifiy narsani oladi, sinf so‘raydi: «Для чего он нужен?» Javob: «Шкаф нужен для одежды.»