ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Sabab va maqsad

Darslar 16–17 · 2 ta dars · G. T. Gasilova, Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 6-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beradigan maktablar uchun). 2-nashr, qayta ishlangan. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi», Toshkent, 2017
17

Harakat maqsadi va narsaning vazifasi haqida gapirish

Darslik, 74–77-betlar
MaqsadHarakat maqsadi va narsaning vazifasini «для, ради, с целью, чтобы» bilan aytish.
Yangi so‘zlar
uchun · дляmaqsad · цельfoydali · полезныйsalomatlik · здоровье
Tushuntirish

Maqsad «зачем?, для чего?» savollariga javob beradi. Narsaning vazifasi va maqsadini bildirish uchun qaratqich kelishigi («родительный падеж») bilan «для», «ради», «с целью» ishlatiladi: «Казан для плова.» «Ваза для цветов.» «Молоко полезно для здоровья.» «Ради мира нужно беречь друг друга.» «С целью закаливания нужно обливаться холодной водой.» Harakat maqsadini fe’l bilan ham aytish mumkin: «чтобы» + infinitiv: «Я пришёл, чтобы помочь.» Ehtiyot bo‘ling: «для кого?» (qaratqich) va «кому?» (Datelniy): «Бабушка испекла торт внуку» = «для внука». Dori nomlarida «от» ishlatiladi: «таблетка от головной боли». «Зачем? — Для здоровья.»

ifodama’nomisol
для + qaratqichfoydalanish, kim uchunящик для игрушек
ради + qaratqichkimning manfaati uchunради друга
от + qaratqichnimadan himoyaкрем от загара
чтобы + noaniq shaklmaqsadЯ встал рано, чтобы успеть.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maydonchada rus tilida «Для детей» deb yozilgan. O‘quvchi kimlar uchunligini tushunib, kattaroq bolalar uchun alohida joyni topadi. Yozuv tartib saqladi.

Kim ishlatadi

Dizayner, kutubxonachi va ma’mur joylarni kimlar uchun ekanini rus tilida belgilaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun biror yozuv yoki yorliqqa qarab, u kim yoki nima uchunligini rus tilida ayting.

Namunalar
«Подарок». «Для мамы я купил красивую вазу для цветов. Ещё я выбрал книгу для брата и конфеты для гостей. Я делаю всё это ради семьи. А чтобы мама не увидела, я спрятал подарки в шкаф.» (Mazmuni: sovg‘alar — «uchun» va maqsad.)
Misollar: «пенал для ручек», «полка для обуви», «чай для гостей», «зарядка для здоровья», «таблетки от кашля», «Он приехал, чтобы учиться.»
Sinfda faoliyat

«Bu nima uchun?» Doskada narsalar: «шкаф», «пенал», «вешалка», «казан». O‘quvchi tasodifiy narsani oladi, sinf so‘raydi: «Для чего он нужен?» Javob: «Шкаф нужен для одежды.»

Mashq
1
Qavsni oching: «Это шкаф для (книги).» «Ваза для (цветы).»
2
Boshqacha ayting: «Мама приготовила обед детям.»
3
«чтобы» bilan tugallang: «Мы пошли в библиотеку, … (взять книгу).»
4
Nega dori nomida «для» emas, «от» ishlatiladi: «таблетки от кашля»?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBochka tagiga qaysi taxta?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →