Harakat nomi
Fe’lning otga xoslangan shakli harakat nomi deyiladi. U fe’l asoslariga -(i)sh, -(u)v, -moq qo‘shimchalarini qo‘shib yasaladi: o‘qimoq, o‘qish, o‘quv. Harakat nomi harakatni ot kabi nomlaydi, shuning uchun ot kabi egalik, kelishik va ko‘plik qo‘shimchalarini oladi va gapda ot bajaradigan gap bo‘laklari vazifasida keladi. Masalan: Chiroyli yozishni o‘rgan! (yozishni — to‘ldiruvchi). Yozuving yomon emas (yozuving — ega, -ing egalik). O‘qish — ma’rifat (ega).
| Qo‘shimcha | Misol |
|---|---|
| -moq | kuzatmoq |
| -(i)sh | kuzatish |
| -(u)v | kuzatuv |
Maktab ichidagi yozuvlarda «Kirish» va «Chiqish» deb yoziladi. Harakat nomi ko‘rsatkichni qisqa qiladi va uni hamma tez o‘qiydi.
Ko‘rsatkich tayyorlovchi qisqa yozuvlarni tanlaydi, me’mor bino ichidagi yo‘nalishni belgilaydi, muharrir e’lon matnini ixchamlaydi.
Maktab ichidagi yozuvlardan harakat nomi shaklidagisini toping va uni sinfdoshingizga ko‘rsating.
«Ot kabi»: bolalar harakat nomiga kelishik qo‘shimchalarini qo‘shib (o‘qishni, o‘qishga, o‘qishdan) gap tuzadi.