ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

To‘plam va tasnif, so‘z turkumlari, fe’l

Darslar 20–23 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
22

Fe’l

Darslik: 37-bet
MaqsadFe’lning ta’rifini, so‘roqlarini va bajaruvchi tushunchasini bilish.
Yangi so‘zlar
fe’l · verbharakat · actionholat · statebajaruvchi · doer
Tushuntirish

«Nima qilmoq?» va «nima bo‘lmoq?» so‘roqlariga javob bo‘lib, shaxs yoki narsalarning harakat va holatini bildirgan so‘z turkumi fe’l deyiladi: o‘qimoq, yozmoq, uxlamoq, sarg‘aymoq. Fe’ldan anglashilgan harakat yoki holat biror shaxs yoki narsa tomonidan bajariladi; u bajaruvchi deyiladi. Fe’lning noaniq shakli -moq qo‘shimchasi bilan keladi, shu qo‘shimchasiz qismi fe’l asosi hisoblanadi: o‘qi-moq, yoz-moq. Fe’l zamon, mayl, shaxs-son, nisbat va bo‘lishsizlik shakllariga ega: o‘qidi, o‘qimadi.

o‘qiasos+moqnoaniq shakl qo‘shimchasi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘yin qoidalarini tushuntirayotgan bola harakat bildiruvchi so‘zlarni aniq ishlatdi, shunda sinfdoshlari kim nima qilishini darrov tushundi. Fe’l bo‘lmaganda, qoida noaniq qolardi.

Kim ishlatadi

Murabbiy mashq ko‘rsatmalarini aniq harakat so‘zlari bilan beradi, yo‘riqnoma yozuvchi qadamlarni ketma-ket yozadi, o‘qituvchi topshiriq beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun o‘zingiz qilgan ishlardan uchtasini harakat so‘zlari bilan ayting va ularning bajaruvchisini ham ko‘rsating.

Namunalar
Bolaega kitobto‘ldiruvchi o‘qidikesim .
Bola kitob o‘qidi. — o‘qidi (nima qildi?) — fe’l; bajaruvchi — bola.
Barglar sarg‘aydi. — sarg‘aydi (nima qildi?) — fe’l; bajaruvchi — barglar.
Sinfda faoliyat

«Pantomima»: bola fe’lni (yozmoq, chopmoq, uxlamoq) imo-ishora bilan ko‘rsatadi, boshqalar uning so‘rog‘i va noaniq shaklini aytadi.

Mashq
1
Fe’l qanday so‘roqlarga javob bo‘ladi?
2
Fe’lni toping: Qush uchdi.
3
«Yozmoq» fe’lining asosini ayting.
4
Nima uchun «chiroyli» fe’l emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNovvot uchun idishHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →