Shakl yasovchi qo‘shimchalar va ularning tasnifi
Shakl yasovchi qo‘shimchalar yangi so‘z yasamaydi. Ular ikki turli bo‘ladi. Lug‘aviy shakl yasovchilar asos ma’nosiga qo‘shimcha ma’no yuklaydi: ko‘plik (-lar), kichraytirish-erkalash (-cha, -jon), sifat darajasi (-roq), fe’lning bo‘lishsizlik (-ma) va nisbat shakllari. Sintaktik shakl yasovchilar esa so‘zni boshqa so‘zga bog‘laydi, shuning uchun ularni munosabat shakllari ham deyiladi. Ularga egalik (-im, -ing), kelishik (-ga, -dan), shaxs-son (-man, -siz), zamon (-di) va mayl qo‘shimchalari kiradi.
Do‘sti «Qalamim yo‘qolibdi» deb yozdi. Oxiridagi -im qalam kimniki ekanini bildirdi, shuning uchun uni qayta so‘rash shart bo‘lmadi.
Tarjimon qo‘shimchalardagi ma’noni saqlaydi, til o‘qituvchisi shakllarni tushuntiradi, matn tahlil qiladigan dasturchi qo‘shimchalarni hisobga oladi.
Bir gapni ovoz chiqarib ayting va undagi «kimniki?» yoki «qayerga?» degan savolga javob beradigan qo‘shimchani toping.
«Ikki qutichadan biri»: bolalar qo‘shimcha kartochkalarini «lug‘aviy» va «sintaktik» qutichalariga taqsimlaydi.