Tub va yasama so‘zlar
Tarkibi asos va yasovchi qo‘shimchaga bo‘linmaydigan so‘zlar tub so‘zlar deyiladi: tosh, temirga, quyoshimiz. Bu so‘zlarda faqat shakl yasovchi qo‘shimchalar bo‘lishi mumkin. Asosga so‘z yasovchi qo‘shimcha qo‘shilib hosil bo‘lgan so‘zlar yasama so‘zlar deyiladi: toshloq, temirchi, serquyosh. So‘zning qo‘shimchasiz qismi asos sanaladi. Bir umumiy asosga ega so‘zlar asosdosh so‘zlar bo‘ladi: tashvishli, sertashvish, tashvishlanmoq.
Bola «shaftolizor» so‘zini birinchi marta eshitdi. «Shaftoli» tub so‘zini bilgani uchun, bu shaftoli o‘sadigan joy ekanini taxmin qildi va lug‘atdan tekshirib ishonch hosil qildi.
Lug‘at tuzuvchi so‘zlar guruhini tartiblaydi, so‘z tarixini o‘rganuvchi tilshunos so‘zning kelib chiqishini kuzatadi, o‘qituvchi so‘z boyligini oshirishga yordam beradi.
Uchta so‘z tanlang va har birida so‘z yasovchi qo‘shimcha bor-yo‘qligini tekshirib, tub yoki yasama ekanini ayting.
«Tub yoki yasama?»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar tub bo‘lsa o‘tiradi, yasama bo‘lsa turadi.