Ot bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash
Ot kim? nima? qayer? so‘roqlariga javob beradi. Ma’nosiga ko‘ra shaxs, narsa, o‘rin-joy, faoliyat-jarayon otlari; aniq va mavhum otlar farqlanadi. Atoqli otlar bosh harf bilan yoziladi: Navoiy, Zarafshon, Toshkent. Millat nomlari kichik harf bilan yoziladi: o‘zbek. Shaxs otini -chi, -kor, -dosh, -xon; narsa otini -gich, -don; joy otini -zor, -xona, -iston; mavhum otni -lik, -ch yasaydi. Ko‘plik -lar bilan, kichraytirish -cha bilan, erkalash -gina va -jon bilan beriladi. Juft otlar chiziqcha bilan, ko‘p qo‘shma otlar qo‘shib yoziladi.
| Ot turi | Yasovchi qo‘shimcha |
|---|---|
| shaxs oti | -chi, -kor, -dosh, -xon |
| narsa oti | -gich, -don |
| joy oti | -zor, -xona, -iston, -goh |
| mavhum ot | -lik, -ch, -inch |
Tadbir e’loni: «Sayohat oxirida Namangan shahrida bayram o‘tkaziladi». Bosh harf, turdosh va atoqli ot, son bilan -lar kerak emasligi — ot mavzusining ko‘pi bir gapda ishlaydi. Bu — takrorlash darsi, yangi qoida yo‘q.
Muharrir ot imlosini tekshiradi, kutubxonachi sarlavhalarni yozadi, kotib hujjat nomini xatosiz tuzadi.
Xayoldagi tadbir nomini o‘ylang: unda atoqli ot, shaxs oti yoki joy oti bormi? Faqat ichingizda tekshiring.
«Ot xaritasi»: daftarga ot turlarining sxemasini chizing va har bir tarmoqqa uchtadan misol yozing.