119
Ravishlarning yasalishi. Tub va yasama ravishlar
Darslik: 178-bet
MaqsadRavishlarning yasalishi va tub, yasama ravishlarni farqlash.
Yangi so‘zlar
tub ravish · root adverbyasama ravish · derived adverbtakror · repetition
Tushuntirish
Ravishlar tub va yasama bo‘ladi. Tarkibida yasovchi qo‘shimchasi bo‘lmagan ravishlar tub ravishlar deyiladi: tez, sekin, juda, hozir, ko‘p, oz. Asos va yasovchi qismdan iborat ravishlar yasama ravishlar sanaladi: kechalab, do‘stona, tasodifan, o‘zbekcha. Yasama ravishlar qo‘shimcha qo‘shish, asosni juft yoki takror qo‘llash yoki ikki asosni biriktirish bilan hosil bo‘ladi: birma-bir, erta-indin, katta-katta, bugun. Tuzilishiga ko‘ra ravishlar sodda, qo‘shma, juft va takroriy bo‘ladi.
Namunalar
Sekin yur, hozir juda erta.
Do‘stona suhbat tasodifan boshlandi.
Sinfda faoliyat
«Tub yoki yasama?»: o‘qituvchi ravish aytadi, bolalar yasovchi qo‘shimchani topadi.
Mashq
1
Tub ravish deb nimaga aytiladi?
Tarkibida yasovchi qo‘shimcha bo‘lmagan ravish.
2
Ajrating: tez, do‘stona, hozir, kechalab.
Tub: tez, hozir; yasama: do‘stona, kechalab.
3
Qanday yo‘llar bilan yasama ravish hosil bo‘ladi?
Qo‘shimcha bilan, asosni juft yoki takror qo‘llash bilan, ikki asosni biriktirish bilan.
4
Nima uchun «birma-bir» yasama ravish?
Chunki u asosning (bir) -ma- vositasi bilan takrorlanishidan hosil bo‘lgan.