121
Ravishlarning ma’no turlari
Darslik: 180–181-betlar
MaqsadRavishlarning ma’no turlarini sanash.
Yangi so‘zlar
holat ravishi · adverb of mannerpayt ravishi · adverb of timeo‘rin ravishi · adverb of place
Tushuntirish
Ravishlar ma’nosiga ko‘ra besh turga bo‘linadi. Holat ravishlari harakatning qanday bajarilishini bildiradi: jim, yayov, birma-bir. Payt ravishlari harakat vaqtini ko‘rsatadi va qachon? so‘rog‘iga javob beradi: endi, hozir, doimo. O‘rin ravishlari harakat o‘rnini bildiradi va qayer(ga, da, dan)? so‘rog‘iga javob beradi: ichkarida, tashqarida, olg‘a. Miqdor-daraja ravishlari qancha? so‘rog‘iga javob beradi: sal, ancha, ko‘p. Maqsad-sabab ravishlari harakat sababi yoki maqsadini bildiradi: ataylab, atayin, noiloj. Maqsad-sabab ravishlari soni boshqalarga qaraganda ancha kam.
Namunalar
U jim o‘tirdi, ertaga esa ataylab erta keladi.
Ichkarida ancha sovuq edi.
Sinfda faoliyat
«Ravish lotosi»: besh ma’no turini markazga yozing va har biri uchun uchtadan ravish toping.
Mashq
1
Ravishlar nechta ma’no turiga bo‘linadi?
Besh turga: holat, payt, o‘rin, miqdor-daraja, maqsad-sabab.
2
Turini aniqlang: hozir, ichkarida, jim, ancha, ataylab.
Payt; o‘rin; holat; miqdor-daraja; maqsad-sabab.
3
Qaysi so‘roq qaysi turga mos: qachon? qancha?
Qachon? — payt ravishi; qancha? — miqdor-daraja ravishi.
4
Nima uchun «ataylab» maqsad-sabab ravishi?
Chunki u harakat ongli maqsad bilan bajarilganini bildiradi.