Ravish yasovchi qo‘shimchalar
-cha, -lab, -larcha, -ona, -an, -chasiga qo‘shimchalari ot va sifatga qo‘shilib ravish yasaydi. -cha o‘xshashlik, tarz bildiradi: o‘zbekcha, eskicha, qahramoncha. -lab, -larcha vaqt va miqdor bildiradi: kechalab, kunlab, yillab; soatlarcha. -ona sifat belgisini tarz sifatida ifodalaydi: do‘stona, mardona. -an arabcha so‘zlardan hosil bo‘ladi: tasodifan, rasman. -chasiga ham tarz bildiradi: o‘zbekchasiga, do‘stchasiga. Bu qo‘shimchalar asosga qo‘shib yoziladi. Ba’zi ravishlarda -dan, -ga, -da, -(s)i qo‘shimchalari asosga mustahkam birikib, ajralmas bo‘lib qolgan: qo‘qqisdan, ertaga, ichkarida, kechasi.
| Qo‘shimcha | Ma’nosi | Misol |
|---|---|---|
| -cha | o‘xshashlik, tarz | ruscha, qahramoncha |
| -lab, -larcha | vaqt, miqdor | haftalab, oylarcha |
| -ona | tarz | oqilona, shoirona |
| -an | arabcha so‘zlardan | taxminan, qisman |
Til to‘garagida o‘qituvchi: «Bu so‘zni ruscha va inglizcha qanday aytamiz?» deydi. -cha qo‘shimchasi tilni ravishga aylantiradi va «qaysi tilda?» ma’nosini beradi.
Tarjimon va gid mehmonga «ruscha», «inglizcha» deb tushuntiradi, jurnalist voqeani tasvirlashda ravishlardan foydalanadi.
Bir so‘zni ikki tilda ayting va «Buni … aytamiz» gapini -cha qo‘shimchali ravish bilan tuzing.
«Yasang!»: o‘zbek, qahramon, do‘st, kun, yil asoslariga mos qo‘shimcha qo‘shib ravish yasang.