ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Sifat darajalari: oddiy, orttirma, qiyosiy, ozaytirma

Darslar 97–101 · 5 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
101

Sifatlarning ozaytirma shakli

Darslik: 151-bet
MaqsadSifatning ozaytirma daraja shaklini yasash va yozish.
Yangi so‘zlar
ozaytirma daraja · diminutive degreesal · a little-imtir · -imtir (-ish)
Tushuntirish

Belgining me’yordan kamligini bildiruvchi shakl ozaytirma daraja shakli sanaladi. U oddiy darajadagi sifat oldiga sal, biroz, picha, nim so‘zlarini qo‘yish bilan hosil bo‘ladi: sal sovuq, biroz issiq, picha achchiq. Rang-tus bildiruvchi ba’zi sifatlardan -(i)mtir, -ish qo‘shimchalari yordamida ham ozaytirma shakl yasaladi: ko‘kimtir, qizg‘ish, sarg‘ish, oqish. Bu qo‘shimchalar o‘zakka qo‘shib yoziladi. Nim so‘zi ham keyingi so‘zga qo‘shib yoziladi: nimpushti. Ozaytirma shakl belgining mavjudligini, lekin kuchsizligini ko‘rsatadi.

Yo‘lMisol
sal, biroz, picha, nim + sifatsal nordon, biroz uzun, picha sho‘r
-(i)mtir, -ish (rang)qoramtir, oqish
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Do‘stingiz kiyimni ko‘rib: «Bu kurtka biroz tor ekan» deydi. «Biroz» kamchilikni muloyim va aniq aytadi, «juda tor» demaydi, shuning uchun hech kim xafa bo‘lmaydi.

Kim ishlatadi

Tikuvchi kiyimni tekshirib «sal tor» deydi, murabbiy o‘yinchiga «biroz sekin» deb muloyim fikr bildiradi, rassom rang farqini yumshoq ifodalaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Birovning ishi haqida «sal» yoki «biroz» so‘zi bilan muloyim bitta fikr ayting, masalan, rasm haqida.

Namunalar
Osmon ko‘kimtir tusga kirdi.
Sho‘rva sal sho‘r ekan.
Sinfda faoliyat

«Rang kamalagi»: o‘n rang nomidan -ish yoki -(i)mtir bilan ozaytirma shakl yasang va ularni rasmingizga yozing.

Mashq
1
Ozaytirma daraja nimani bildiradi?
2
Yasang: qizil, sariq, ko‘k (rang ozaytirma).
3
«Sovuq» sifatiga ozaytiruvchi so‘z qo‘shing.
4
Nima uchun «sarg‘ish» ozaytirma shakl?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQo‘shnimiz uchun gulzorHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →