Sifatlarning ozaytirma shakli
Belgining me’yordan kamligini bildiruvchi shakl ozaytirma daraja shakli sanaladi. U oddiy darajadagi sifat oldiga sal, biroz, picha, nim so‘zlarini qo‘yish bilan hosil bo‘ladi: sal sovuq, biroz issiq, picha achchiq. Rang-tus bildiruvchi ba’zi sifatlardan -(i)mtir, -ish qo‘shimchalari yordamida ham ozaytirma shakl yasaladi: ko‘kimtir, qizg‘ish, sarg‘ish, oqish. Bu qo‘shimchalar o‘zakka qo‘shib yoziladi. Nim so‘zi ham keyingi so‘zga qo‘shib yoziladi: nimpushti. Ozaytirma shakl belgining mavjudligini, lekin kuchsizligini ko‘rsatadi.
| Yo‘l | Misol |
|---|---|
| sal, biroz, picha, nim + sifat | sal nordon, biroz uzun, picha sho‘r |
| -(i)mtir, -ish (rang) | qoramtir, oqish |
Do‘stingiz kiyimni ko‘rib: «Bu kurtka biroz tor ekan» deydi. «Biroz» kamchilikni muloyim va aniq aytadi, «juda tor» demaydi, shuning uchun hech kim xafa bo‘lmaydi.
Tikuvchi kiyimni tekshirib «sal tor» deydi, murabbiy o‘yinchiga «biroz sekin» deb muloyim fikr bildiradi, rassom rang farqini yumshoq ifodalaydi.
Birovning ishi haqida «sal» yoki «biroz» so‘zi bilan muloyim bitta fikr ayting, masalan, rasm haqida.
«Rang kamalagi»: o‘n rang nomidan -ish yoki -(i)mtir bilan ozaytirma shakl yasang va ularni rasmingizga yozing.