101
Sifatlarning ozaytirma shakli
Darslik: 151-bet
MaqsadSifatning ozaytirma daraja shaklini yasash va yozish.
Yangi so‘zlar
ozaytirma daraja · diminutive degreesal · a little-imtir · -imtir (-ish)
Tushuntirish
Belgining me’yordan kamligini bildiruvchi shakl ozaytirma daraja shakli sanaladi. U oddiy darajadagi sifat oldiga sal, biroz, picha, nim so‘zlarini qo‘yish bilan hosil bo‘ladi: sal sovuq, biroz issiq, picha achchiq. Rang-tus bildiruvchi ba’zi sifatlardan -(i)mtir, -ish qo‘shimchalari yordamida ham ozaytirma shakl yasaladi: ko‘kimtir, qizg‘ish, sarg‘ish, oqish. Bu qo‘shimchalar o‘zakka qo‘shib yoziladi. Nim so‘zi ham keyingi so‘zga qo‘shib yoziladi: nimpushti. Ozaytirma shakl belgining mavjudligini, lekin kuchsizligini ko‘rsatadi.
Namunalar
Osmon ko‘kimtir tusga kirdi.
Sho‘rva sal sho‘r ekan.
Sinfda faoliyat
«Rang kamalagi»: o‘n rang nomidan -ish yoki -(i)mtir bilan ozaytirma shakl yasang va ularni rasmingizga yozing.
Mashq
1
Ozaytirma daraja nimani bildiradi?
Belgining me’yordan kamligini.
2
Yasang: qizil, sariq, ko‘k (rang ozaytirma).
Qizg‘ish, sarg‘ish, ko‘kimtir.
3
«Sovuq» sifatiga ozaytiruvchi so‘z qo‘shing.
Sal sovuq, biroz sovuq.
4
Nima uchun «sarg‘ish» ozaytirma shakl?
Chunki -ish rang belgisining kuchsizligini bildiradi: to‘liq sariq emas, sariqqa moyil.