99
Sifatlarning orttirma daraja shakli
Darslik: 148–149-betlar
MaqsadSifatning orttirma daraja shaklini yasash va yozish.
Yangi so‘zlar
orttirma daraja · intensive degreejuda · veryeng · most
Tushuntirish
Belgining me’yordan ortiq ekanini bildiradigan shakl orttirma daraja shakli deyiladi. U ikki yo‘l bilan hosil bo‘ladi. Birinchisi: oddiy darajadagi sifat oldidan eng, juda, g‘oyat, nihoyatda, bag‘oyat so‘zlari qo‘yiladi: juda qizil, g‘oyat shirin, eng baland. Ikkinchisi: sifatning birinchi bo‘g‘ini tovush o‘zgarishi bilan takrorlanadi: qop-qora, yam-yashil, bus-butun, kap-katta, to‘ppa-to‘g‘ri. Bunda takrorlangan qism chiziqcha bilan ajratib yoziladi. Ikkala usul belgining kuchli ekanini ko‘rsatadi.
Namunalar
Tog‘ yonbag‘ri yam-yashil edi.
Bu kitob g‘oyat qiziqarli.
Sinfda faoliyat
«Kuchaytir»: oddiy sifatlarni (qora, yashil, katta, butun) ikki usul bilan orttirma darajaga o‘tkazing.
Mashq
1
Orttirma daraja necha yo‘l bilan hosil bo‘ladi?
Ikki yo‘l: so‘z qo‘yish va birinchi bo‘g‘inni takrorlash.
2
Yasang: qora, yashil, katta.
Qop-qora, yam-yashil, kap-katta.
3
«Shirin» sifatiga uchta kuchaytiruvchi so‘z qo‘shing.
Juda shirin, g‘oyat shirin, nihoyatda shirin.
4
Nima uchun «qop-qora» da chiziqcha bor?
Chunki takrorlangan birinchi bo‘g‘in alohida ajratib, chiziqcha bilan yoziladi.