92
Sifatlarning tuzilishiga ko‘ra turlari. Sodda sifat
Darslik: 139-bet
MaqsadSodda sifatlarni aniqlash.
Yangi so‘zlar
sodda sifat · simple adjectiveasos · basetuzilishi · structure
Tushuntirish
Tuzilishiga ko‘ra sifatlar sodda, qo‘shma, juft va takroriy bo‘ladi. Bir asosdan tuzilgan sifatlar sodda sifatlar deyiladi. Sodda sifat tub ham, yasama ham bo‘lishi mumkin: katta, oq, yosh — tub; aqlli, ilmiy, kuchsiz — yasama. Ikkala holatda ham sifatda bitta asos bor, shuning uchun ular sodda hisoblanadi. Bitta asosga -li yoki -siz qo‘shilsa, ikkinchi asos hosil bo‘lmaydi. Qo‘shma, juft, takroriy sifatlar esa ikki asosdan iborat bo‘ladi.
Namunalar
Qizil, shirin, kuchli — sodda sifatlar.
Aqlli bola tez o‘qiydi.
Sinfda faoliyat
«Nechta asos?»: sifatlarni aytib, bitta yoki ikkita asosdan iboratligini sanang.
Mashq
1
Sodda sifat deb qanday sifatga aytiladi?
Bir asosdan tuzilgan sifat.
2
Sodda sifatlarni toping: oqko‘ngil, katta, kuchli, katta-kichik.
Katta, kuchli.
3
«Aqlli» tub yoki yasama? Sodda yoki qo‘shma?
Yasama (aql+li), sodda (bitta asos).
4
Nima uchun yasama sifat ham sodda bo‘lishi mumkin?
Chunki sodda — asos soniga qarab: -li kabi qo‘shimcha ikkinchi asos hosil qilmaydi.