ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Sifat, uning yasalishi va sodda sifatlar

Darslar 89–92 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
90

Sifatlarning yasalishi

Darslik: 134–135-betlar
MaqsadTub va yasama sifatlarni farqlash.
Yangi so‘zlar
tub sifat · root adjectiveyasama sifat · derived adjectiveasos · base
Tushuntirish

Tarkibida so‘z yasovchi qo‘shimcha bo‘lmagan sifatlar tub sifatlar deyiladi: katta, oq, yaxshi, yosh, tez. Asos va so‘z yasovchi qismdan iborat sifatlar yasama sifatlar sanaladi: aqlli, kuchsiz, ilmiy, qishki. Yasama sifatlar asosga qo‘shimcha qo‘shish yoki so‘zlarni qo‘shish orqali hosil bo‘ladi. Qo‘shimcha bilan: ilm+iy, kuch+li. So‘z qo‘shish bilan: oq+ko‘ngil = oqko‘ngil. Yasama sifatni topish uchun uning tarkibida asos va yasovchi qismni ajratish kerak.

Yasama sifatda so‘z yasovchi qo‘shimcha bor
TubYasama
sariqbilimli
yumshoqsharqiy
qisqakuzgi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qo‘llanmada «xavfsiz» va «xavfli» so‘zlari yozilgan. Bola asos «xavf» ekanini va -siz, -li qo‘shimchalari qarama-qarshi ma’no berishini ko‘radi, shuning uchun yo‘riqnomani to‘g‘ri tushunadi. Umuman, bu ko‘nikma yangi so‘zni o‘qiganda foydali.

Kim ishlatadi

Lug‘at tuzuvchi so‘zni asosi bilan birga joylaydi, tarjimon noma’lum so‘zni asosga ajratib ma’nosini topadi, muharrir qo‘shimchalarning to‘g‘ri yozilishini tekshiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun o‘qigan yoki eshitgan bitta yasama sifatdan asos va qo‘shimchani ajrating.

Namunalar
Katta, tez, oq — tub sifatlar.
Kuchli, ilmiy, qishki — yasama sifatlar.
Sinfda faoliyat

«Ajrat!»: o‘qituvchi sifatlarni aytadi; bolalar qo‘l ko‘tarib «tub» yoki «yasama» deydi va yasamada qo‘shimchani ko‘rsatadi.

Mashq
1
Tub sifat qanday sifat?
2
Ajrating: katta, aqlli, ilmiy, tez.
3
«Kuch» otidan yasama sifat yasang.
4
Nima uchun «qishki» yasama sifat?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBayram sovg‘asi: so‘rovnomaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →