Faoliyat-jarayon otlari
Ish-harakat yoki jarayonni bildiradigan otlar faoliyat-jarayon otlari deyiladi. Ular fe’ldan -(i)sh, -(u)v, -(i)m, -ma kabi qo‘shimchalar bilan yasaladi: yurish, kurash, o‘qish; yozuv, sinov; bilim, yig‘im, o‘lim. Otdan -chilik qo‘shimchasi bilan ham shunday otlar hosil bo‘ladi: dehqonchilik, chorvachilik, paxtachilik, ipakchilik. Bunda -chilik kasb yoki sohani, ya’ni shu ish bilan shug‘ullanishni bildiradi. Faoliyat-jarayon otlari fe’lning harakat nomi shakliga o‘xshaydi, lekin ot kabi so‘roq oladi va kelishik qo‘shimchalarini qabul qiladi: o‘qishni, yurishga.
| Qo‘shimcha | Nimadan yasaydi | Misol |
|---|---|---|
| -(i)sh | fe’l | kurash, chopish |
| -(u)v | fe’l | sinov, tekshiruv |
| -(i)m | fe’l | yig‘im, terim |
| -chilik | ot | bog‘dorchilik, baliqchilik |
E’lon sarlavhasi qisqa bo‘lishi kerak: «Ko‘chat ekilmoqda» o‘rniga «Ko‘chat ekish», «Maktab tozalanmoqda» o‘rniga «Tozalash». Fe’ldan -ish bilan yasalgan ot sarlavhani qisqartiradi va ishning nomini beradi.
Gazeta sarlavhasi muharriri, tadbir dasturini tuzuvchi va ilmiy ish nomini yozuvchi tadqiqotchi ish-harakatni ot bilan nomlaydi.
Bugun qilgan bir ishingizni ikki so‘zdan oshmaydigan nom bilan ayting va fe’ldan -ish yoki -uv bilan ot yasang.
«Sohalar»: ota-onangiz yoki yaqinlaringiz shug‘ullanadigan sohani -chilik qo‘shimchasi bilan aytib bering (bog‘dorchilik, paxtachilik...).