O‘rin-joy otlari
Biror joy yoki hududni bildiradigan otlar o‘rin-joy otlari deyiladi; ular qayer? so‘rog‘iga javob bo‘ladi. Bu otlar -zor, -loq, -iston, -goh, -xona kabi qo‘shimchalar bilan yasaladi. -zor biror narsa ko‘p joyni bildiradi: gulzor, paxtazor, lolazor, tolzor. -loq ham shunday ma’no beradi: toshloq, qumloq. -iston «yurt, mamlakat» ma’nosida: O‘zbekiston, Tojikiston, qabriston. -goh biror ish bajariladigan joyni bildiradi: oromgoh, sayilgoh, qarorgoh. -xona xona yoki muassasa nomi: kutubxona, oshxona, dorixona. Bu qo‘shimchalar o‘zakka qo‘shib yoziladi.
| Qo‘shimcha | Ma’nosi | Misol |
|---|---|---|
| -zor, -loq | ko‘p joy | olmazor, qumloq |
| -iston | yurt, mamlakat | Turkiston |
| -goh | ish bajariladigan joy | qarorgoh, ibodatgoh |
| -xona | xona yoki muassasa | choyxona, ustaxona |
Qishloqda ko‘p anor o‘sadigan joyni «anorzor», tut ko‘p joyni «tutzor» deydi. -zor «ko‘p o‘sadigan joy» ma’nosini berishini bilgan bola nomdan u yerda nima borligini taxmin qiladi.
Qishloq xo‘jaligi mutaxassisi joyni nomlaydi, tuman nomlarini yig‘uvchi tilshunos qo‘shimchalardan ma’no topadi, gid joyni mehmonga tushuntiradi.
O‘zingiz yaxshi bilgan uchta joyning nomini ayting va qaysilarida -xona, -zor, -goh kabi qism borligini toping.
«Joy so‘zlari»: -zor, -xona, -iston, -goh qo‘shimchalaridan har biri bilan bittadan so‘z toping va shu so‘z qatnashgan gap tuzing.