ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Narsa, o‘rin-joy va faoliyat-jarayon otlari

Darslar 80–83 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
82

O‘rin-joy otlari

Darslik: 125-bet
MaqsadO‘rin-joy otlari va ularni yasovchi qo‘shimchalarni bilish.
Yangi so‘zlar
-zor · -zor (place full of)-xona · -xona (room, house)-iston · -iston (land)
Tushuntirish

Biror joy yoki hududni bildiradigan otlar o‘rin-joy otlari deyiladi; ular qayer? so‘rog‘iga javob bo‘ladi. Bu otlar -zor, -loq, -iston, -goh, -xona kabi qo‘shimchalar bilan yasaladi. -zor biror narsa ko‘p joyni bildiradi: gulzor, paxtazor, lolazor, tolzor. -loq ham shunday ma’no beradi: toshloq, qumloq. -iston «yurt, mamlakat» ma’nosida: O‘zbekiston, Tojikiston, qabriston. -goh biror ish bajariladigan joyni bildiradi: oromgoh, sayilgoh, qarorgoh. -xona xona yoki muassasa nomi: kutubxona, oshxona, dorixona. Bu qo‘shimchalar o‘zakka qo‘shib yoziladi.

Qo‘shimchaMa’nosiMisol
-zor, -loqko‘p joyolmazor, qumloq
-istonyurt, mamlakatTurkiston
-gohish bajariladigan joyqarorgoh, ibodatgoh
-xonaxona yoki muassasachoyxona, ustaxona
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qishloqda ko‘p anor o‘sadigan joyni «anorzor», tut ko‘p joyni «tutzor» deydi. -zor «ko‘p o‘sadigan joy» ma’nosini berishini bilgan bola nomdan u yerda nima borligini taxmin qiladi.

Kim ishlatadi

Qishloq xo‘jaligi mutaxassisi joyni nomlaydi, tuman nomlarini yig‘uvchi tilshunos qo‘shimchalardan ma’no topadi, gid joyni mehmonga tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingiz yaxshi bilgan uchta joyning nomini ayting va qaysilarida -xona, -zor, -goh kabi qism borligini toping.

Namunalar
Bahorda lolazor go‘zal bo‘ladi.
Oromgohdan kutubxonaga bordik.
Sinfda faoliyat

«Joy so‘zlari»: -zor, -xona, -iston, -goh qo‘shimchalaridan har biri bilan bittadan so‘z toping va shu so‘z qatnashgan gap tuzing.

Mashq
1
O‘rin-joy otlari qaysi so‘roqqa javob bo‘ladi?
2
Qo‘shimchani ajrating: paxtazor, oshxona, sayilgoh.
3
«Dori» so‘ziga -xona qo‘shib joy oti yasang.
4
Nima uchun «gulzor» o‘rin-joy oti hisoblanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQo‘l yuvish xonasi uchun suvHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →