ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Turdosh va shaxs otlari; shaxs oti yasovchi qo‘shimchalar

Darslar 76–79 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
77

Turdosh otlar

Darslik: 118–119-betlar
MaqsadTurdosh otlarning ma’nosi va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
turdosh ot · common nounatoqli ot · proper nounbir turdagi · of one kind
Tushuntirish

Bir turdagi shaxs, narsa va hodisalarning umumiy nomini bildiradigan otlar turdosh otlar deyiladi. «Kitob», «shahar», «o‘quvchi», «yomg‘ir» shunday so‘zlar. Turdosh otlar bir turdagi ko‘p narsaga nisbatan qo‘llanadi, shuning uchun ularni sanash va ko‘plik shaklida qo‘llash mumkin: uchta kitob, shaharlar. Ular gap boshida kelmasa, kichik harf bilan yoziladi. Atoqli ot esa yagona narsani ajratib ko‘rsatadi: Toshkent, Navoiy. Turdosh so‘z nom sifatida ishlatilsa, atoqli otga aylanadi va qo‘shtirnoq hamda bosh harf bilan yoziladi: «Vatan» gazetasi.

TurdoshAtoqli
Misoltog‘Chimyon
Ma’nosibir turdagi ko‘p narsayagona nom
Imlokichik harfbosh harf
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Haydovchiga «Shaharga boramiz» desangiz, qaysi shahar ekani noma’lum; «Qarshiga boramiz» desangiz, aniq. Turdosh ot umumiy turni, atoqli ot esa bitta aniq joyni ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Dasturchi qidiruv maydoniga umumiy so‘z kiritsa minglab natija chiqadi, aniq nom kiritsa bir nechtasi; kutubxona bazasi xodimi shunga qarab so‘zlarni ajratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta umumiy so‘zni ayting (masalan, «maktab») va uning bitta aniq nomini toping. Qaysi biri bosh harf bilan boshlanadi?

Namunalar
Shahar — turdosh ot; Samarqand — atoqli ot.
Maktabimizda uchta o‘quvchi bor; ularning biri Dilnoza.
Sinfda faoliyat

«Turdosh yoki atoqli?»: sinfda o‘nta so‘z ayting; o‘rtog‘ingiz har birining turini aytadi va sababini izohlaydi.

Mashq
1
Turdosh ot deb nimaga aytiladi?
2
Ajrating: qalam, Zarafshon, daftar, Karim, bog‘.
3
«Kitob» so‘zini ko‘plik shaklida yozing va son bilan bog‘lang.
4
Nima uchun turdosh otlarni sanash mumkin, atoqli otlarni esa odatda sanamaymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBochka uchun qaysi rang?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →