77
Turdosh otlar
Darslik: 118–119-betlar
MaqsadTurdosh otlarning ma’nosi va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
turdosh ot · common nounatoqli ot · proper nounbir turdagi · of one kind
Tushuntirish
Bir turdagi shaxs, narsa va hodisalarning umumiy nomini bildiradigan otlar turdosh otlar deyiladi. «Kitob», «shahar», «o‘quvchi», «yomg‘ir» shunday so‘zlar. Turdosh otlar bir turdagi ko‘p narsaga nisbatan qo‘llanadi, shuning uchun ularni sanash va ko‘plik shaklida qo‘llash mumkin: uchta kitob, shaharlar. Ular gap boshida kelmasa, kichik harf bilan yoziladi. Atoqli ot esa yagona narsani ajratib ko‘rsatadi: Toshkent, Navoiy. Turdosh so‘z nom sifatida ishlatilsa, atoqli otga aylanadi va qo‘shtirnoq hamda bosh harf bilan yoziladi: «Vatan» gazetasi.
Namunalar
Shahar — turdosh ot; Samarqand — atoqli ot.
Maktabimizda uchta o‘quvchi bor; ularning biri Dilnoza.
Sinfda faoliyat
«Turdosh yoki atoqli?»: sinfda o‘nta so‘z ayting; o‘rtog‘ingiz har birining turini aytadi va sababini izohlaydi.
Mashq
1
Turdosh ot deb nimaga aytiladi?
Bir turdagi shaxs, narsa yoki hodisalarning umumiy nomini bildiruvchi ot.
2
Ajrating: qalam, Zarafshon, daftar, Karim, bog‘.
Turdosh: qalam, daftar, bog‘; atoqli: Zarafshon, Karim.
3
«Kitob» so‘zini ko‘plik shaklida yozing va son bilan bog‘lang.
Kitoblar; uchta kitob.
4
Nima uchun turdosh otlarni sanash mumkin, atoqli otlarni esa odatda sanamaymiz?
Turdosh ot ko‘p bir xil narsaga tegishli, atoqli ot esa bitta aniq narsani ajratadi.