ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ot: ma’nosi va tuzilishiga ko‘ra turlari

Darslar 68–71 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
70

Qo‘shma otlar imlosi

Darslik: 107-bet
MaqsadQo‘shma otlarni qo‘shib yoki ajratib to‘g‘ri yozish.
Yangi so‘zlar
qo‘shma ot · compound nounturdosh ot · common nounatoqli ot · proper nounqo‘shib yozish · joined spelling
Tushuntirish

Ikki va undan ortiq asosdan tarkib topgan turdosh otlar har doim qo‘shib yoziladi: qorbo‘ron, qizilishton, ko‘ksulton, kungaboqar, o‘rinbosar, yeryong‘oq, asalari. Ikkinchi qismi turdosh otdan iborat bo‘lgan atoqli otlar ham qo‘shib yoziladi: Beshariq, Qorqiz, Qashqadaryo. Ikkinchi qismi atoqli otdan iborat bo‘lgan qo‘shma otlar esa ajratib yoziladi va har bir so‘z bosh harf bilan boshlanadi: Markaziy Osiyo, Quyi Chirchiq, O‘rta Chirchiq. Tekshirish: «Sirdaryo» — ikkinchi qism daryo (turdosh ot), shuning uchun qo‘shib; «Quyi Chirchiq» — ikkinchi qism Chirchiq (atoqli ot), shuning uchun ajratib.

QoidaMisol
turdosh qo‘shma ot: qo‘shibqizilishton, toshbaqa
atoqli, 2-qism turdosh: qo‘shibOltiariq, Sirdaryo
atoqli, 2-qism atoqli: ajratib, bosh harfO‘rta Chirchiq, Kichik Osiyo
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Avtobus yo‘nalishi lavhasida «Yangiyo‘l» qo‘shib yozilgan: bu shahar nomi. Ajratib «Yangi yo‘l» yozilsa, kimdir uni yangi qurilgan yo‘l deb o‘ylashi mumkin. Qo‘shib yoki ajratib yozish ma’noni aniq qiladi.

Kim ishlatadi

Pochta xodimi xatni manzil bo‘yicha ajratadi, navigatsiya dasturchisi joy nomlarini bazaga to‘g‘ri kiritadi, xarita korrektori nomlarning imlosini tekshiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Eshitgan bitta joy nomini (qishloq yoki mahalla) yozma holda tasavvur qiling: qo‘shib yoziladimi yoki ajratibmi? Aniq bilmasangiz, o‘qituvchidan so‘rang.

Namunalar
Qo‘shib: kungaboqar, o‘rinbosar, Qashqadaryo, Oltiariq.
Ajratib: Markaziy Osiyo, Quyi Chirchiq, Kichik Osiyo.
Sinfda faoliyat

«Qo‘shib yoki ajratib?»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar doskaga qo‘shib yoki ajratib yozadi va qoidani aytadi.

Mashq
1
Qaysi biri to‘g‘ri yozilgan: kunga boqar / kungaboqar?
2
To‘g‘ri yozing: Markaziy-Osiyo, Qashqa daryo, Quyichirchiq.
3
Qo‘shma ot yasang: yer + yong‘oq, qor + bo‘ron, o‘rin + bosar.
4
Nima uchun «Qashqadaryo» qo‘shib, «Markaziy Osiyo» ajratib yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUrug‘ sayohatchisiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →