☰ Mundarija · Ona tili

Ot: ma’nosi va tuzilishiga ko‘ra turlari

Darslar 68–71 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
70

Qo‘shma otlar imlosi

Darslik: 107-bet
MaqsadQo‘shma otlarni qo‘shib yoki ajratib to‘g‘ri yozish.
Yangi so‘zlar
qo‘shma ot · compound nounturdosh ot · common nounatoqli ot · proper nounqo‘shib yozish · joined spelling
Tushuntirish

Ikki va undan ortiq asosdan tarkib topgan turdosh otlar har doim qo‘shib yoziladi: qorbo‘ron, qizilishton, ko‘ksulton, kungaboqar, o‘rinbosar, yeryong‘oq, asalari. Ikkinchi qismi turdosh otdan iborat bo‘lgan atoqli otlar ham qo‘shib yoziladi: Beshariq, Qorqiz, Qashqadaryo. Ikkinchi qismi atoqli otdan iborat bo‘lgan qo‘shma otlar esa ajratib yoziladi va har bir so‘z bosh harf bilan boshlanadi: Markaziy Osiyo, Quyi Chirchiq, O‘rta Chirchiq. Tekshirish: «Sirdaryo» — ikkinchi qism daryo (turdosh ot), shuning uchun qo‘shib; «Quyi Chirchiq» — ikkinchi qism Chirchiq (atoqli ot), shuning uchun ajratib.

Namunalar
Qo‘shib: kungaboqar, o‘rinbosar, Qashqadaryo, Oltiariq.
Ajratib: Markaziy Osiyo, Quyi Chirchiq, Kichik Osiyo.
Sinfda faoliyat

«Qo‘shib yoki ajratib?»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar doskaga qo‘shib yoki ajratib yozadi va qoidani aytadi.

Mashq
1
Qaysi biri to‘g‘ri yozilgan: kunga boqar / kungaboqar?
2
To‘g‘ri yozing: Markaziy-Osiyo, Qashqa daryo, Quyichirchiq.
3
Qo‘shma ot yasang: yer + yong‘oq, qor + bo‘ron, o‘rin + bosar.
4
Nima uchun «Qashqadaryo» qo‘shib, «Markaziy Osiyo» ajratib yoziladi?