Qo‘shma otlar imlosi
Ikki va undan ortiq asosdan tarkib topgan turdosh otlar har doim qo‘shib yoziladi: qorbo‘ron, qizilishton, ko‘ksulton, kungaboqar, o‘rinbosar, yeryong‘oq, asalari. Ikkinchi qismi turdosh otdan iborat bo‘lgan atoqli otlar ham qo‘shib yoziladi: Beshariq, Qorqiz, Qashqadaryo. Ikkinchi qismi atoqli otdan iborat bo‘lgan qo‘shma otlar esa ajratib yoziladi va har bir so‘z bosh harf bilan boshlanadi: Markaziy Osiyo, Quyi Chirchiq, O‘rta Chirchiq. Tekshirish: «Sirdaryo» — ikkinchi qism daryo (turdosh ot), shuning uchun qo‘shib; «Quyi Chirchiq» — ikkinchi qism Chirchiq (atoqli ot), shuning uchun ajratib.
| Qoida | Misol |
|---|---|
| turdosh qo‘shma ot: qo‘shib | qizilishton, toshbaqa |
| atoqli, 2-qism turdosh: qo‘shib | Oltiariq, Sirdaryo |
| atoqli, 2-qism atoqli: ajratib, bosh harf | O‘rta Chirchiq, Kichik Osiyo |
Avtobus yo‘nalishi lavhasida «Yangiyo‘l» qo‘shib yozilgan: bu shahar nomi. Ajratib «Yangi yo‘l» yozilsa, kimdir uni yangi qurilgan yo‘l deb o‘ylashi mumkin. Qo‘shib yoki ajratib yozish ma’noni aniq qiladi.
Pochta xodimi xatni manzil bo‘yicha ajratadi, navigatsiya dasturchisi joy nomlarini bazaga to‘g‘ri kiritadi, xarita korrektori nomlarning imlosini tekshiradi.
Eshitgan bitta joy nomini (qishloq yoki mahalla) yozma holda tasavvur qiling: qo‘shib yoziladimi yoki ajratibmi? Aniq bilmasangiz, o‘qituvchidan so‘rang.
«Qo‘shib yoki ajratib?»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar doskaga qo‘shib yoki ajratib yozadi va qoidani aytadi.