71
Juft va takroriy otlar imlosi
Darslik: 108–109-betlar
MaqsadJuft va takroriy otlarni chiziqcha bilan yozish.
Yangi so‘zlar
juft ot · paired nountakroriy ot · repeated nounchiziqcha · hyphenravishga o‘tgan ot · noun turned adverb
Tushuntirish
Juft va takroriy otlar qismlari chiziqcha bilan ajratib yoziladi: dori-darmon, orzu-armon, ko‘rpa-to‘shak, qovun-tarvuz, uy-joy; takroriy: qovun-povun, uy-puy, bug‘doy-mug‘doy. Juft otlar odatda bir turdagi narsalarni umumlashtirib bildiradi: ko‘rpa-to‘shak — hamma yotoq jihozi. Takroriy ot «va shunga o‘xshash» degan ma’no beradi: choy-poy. Lekin es-es, chelak-chelak, qator-qator kabi aynan takror kelgan otlar ravish so‘z turkumiga o‘tadi va ular ham chiziqcha bilan yoziladi.
Namunalar
Juft: dori-darmon, uy-joy, qovun-tarvuz. Takroriy: choy-poy, kitob-pitob.
Chelak-chelak suv, qator-qator daraxt — ravish vazifasida.
Sinfda faoliyat
«Juftini top»: bolalar «uy», «ota», «aka», «ko‘z» kabi so‘zlarga juft qo‘shib (uy-joy, ota-ona, aka-uka, ko‘z-qosh) chiziqcha bilan yozadi.
Mashq
1
Juft va takroriy otlar qanday yoziladi?
Chiziqcha bilan.
2
Takroriy otni toping: dori-darmon, qovun-povun, ota-ona.
qovun-povun
3
Juft ot hosil qiling: uy, ko‘rpa, orzu, aka.
uy-joy, ko‘rpa-to‘shak, orzu-armon, aka-uka.
4
Nima uchun «qator-qator» (daraxt) ot emas, ravish hisoblanadi?
Chunki u aynan takrorlanib, harakat yoki belgining qanday ekanligini bildiradi.