ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Fe’llarning tuzilishiga ko‘ra turlari

Darslar 48–51 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Nurmonov, A. Sobirov, D. Nabiyeva. Ona tili 6-sinf. «Tasvir» nashriyot uyi, 2017 (4-nashr)
50

Juft fe’llar

Darslik: 81-bet
MaqsadJuft va takroriy fe’llarni aniqlash va chiziqcha bilan yozish.
Yangi so‘zlar
juft fe’l · paired verbtakroriy fe’l · repeated verbchiziqcha · hyphenkutilmagan harakat · sudden action
Tushuntirish

Ikki fe’l juftligidan tashkil topgan, bitta so‘roqqa javob bo‘ladigan va gapda bitta gap bo‘lagi vazifasida keladigan fe’llar juft fe’llar deyiladi: oldi-qo‘ydi, ketdi-qoldi, yozdi-qo‘ydi, sindi-qoldi. Juft fe’llar ish-harakatning tez va kutilmaganda ro‘y berishini bildiradi. Juft fe’l qismlari doimo chiziqcha bilan yoziladi. Asosni takrorlash bilan hosil bo‘lgan juft fe’llar takroriy fe’llar ham deyiladi: ishlay-ishlay, kuta-kuta, o‘yladi-o‘yladi. Ularning qismlari ham chiziqcha bilan yoziladi. Oldi-berdi, bordi-keldi kabi juft so‘zlar esa otga o‘tgan: oldi-berdi (savdo-sotiq).

TurQanday hosil bo‘ladiMisol
juft fe’likki fe’l, chiziqcha bilansindi-qoldi; uxladi-qoldi
takroriy fe’lasos takrori, chiziqcha bilanyura-yura; o‘qiy-o‘qiy
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola hikoyada yo‘qolgan kitobni «izla-izla topdi» deb yozdi. Takror harakat uzoq davom etganini ko‘rsatdi, chiziqcha esa ikki qismni bitta fe’l qilib bog‘ladi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi harakatning davomiyligini takror bilan ko‘rsatadi, korrektor defis qo‘yilishini tekshiradi, o‘qituvchi imlo qoidasini tushuntiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir harakatning ancha davom etganini bildiradigan qilib fe’lni takrorlab gap tuzing.

Namunalar
U soatni yechib oldi-qo‘ydi. Mashina to‘satdan sindi-qoldi.
Kuta-kuta charchadim. Ishlay-ishlay topdi.
Sinfda faoliyat

«Chiziqcha qayerda?»: o‘qituvchi juft va takroriy fe’llarni aytadi, bolalar ularni chiziqcha bilan yozadi.

Mashq
1
Juft fe’l qismlari qanday yoziladi?
2
Takroriy fe’lni toping: kuta-kuta, oldi, sayr etdi.
3
«Ketdi» va «qoldi» dan juft fe’l yasang va yozing.
4
Nima uchun «oldi-berdi» juft fe’l emas, ot hisoblanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliVaqt devoriHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →