Zichlik. I bobni takrorlash

Turli moddalar zarralari orasidagi masofa va zarralarning massasi turlicha, shuning uchun bir xil hajmdagi turli moddalarning massasi ham turlicha. Moddaning birlik hajmiga to‘g‘ri kelgan massasi zichlik deyiladi: ρ = m : V, bunda ρ (ro) — zichlik, m — massa, V — hajm. XBSda zichlik birligi — kg/m³; ko‘pincha g/sm³ ham ishlatiladi: 1 g/sm³ = 1000 kg/m³. Masalan, temirning zichligi 7800 kg/m³, ya’ni hajmi 1 m³ bo‘lgan temir kubning massasi 7800 kg. Suvniki 1000 kg/m³ (1 g/sm³), muzniki 900 kg/m³ (0,9 g/sm³), oltinniki 19 300 kg/m³ (19,3 g/sm³), simobniki 13 600 kg/m³ (13,6 g/sm³), havoniki taxminan 1,29 kg/m³. Formuladan m = ρ · V va V = m : ρ ham kelib chiqadi. Suyuqlik litrda berilsa, 1 l = 1 dm³ = 0,001 m³. Tartibsiz shakldagi jismning hajmini menzurkada topamiz: V = V₂ − V₁. Beruniy hajmi o‘lchanadigan jismni suvli idishga botirib, siqib chiqarilgan suvni jo‘mrakli idishda yig‘ib turli moddalar zichligini juda aniq topgan; Abdurahmon al-Xoziniy (XII asr) esa zichlikni aniqlash uchun maxsus tarozi yasagan.