Laboratoriya ishi. Richagning muvozanatda bo‘lish shartini o‘rganish
Kerakli asboblar: o‘rtasidan tayanchga qo‘yiladigan yoki burchakli tayanchli chizg‘ich (richag), bir xil massali yuklar to‘plami (masalan, 50 g li toshlar), ip, dinamometr. Chizg‘ichni tayanchga qo‘yib, uni gorizontal holatga keltiramiz. Chap yelkaga bir necha yuk osamiz va o‘ng yelkaga yuklarni shunday osamizki, chizg‘ich yana gorizontal muvozanatda turadi. Har bir yelka uzunligini tayanchdan yuk osilgan nuqtagacha chizg‘ich bilan o‘lchaymiz, yuklarning og‘irligini F = m · g bo‘yicha topamiz. Keyin F₁ · l₁ va F₂ · l₂ ni hisoblab solishtiramiz: ular taxminan teng bo‘ladi, farq o‘lchash xatoligidan (ishqalanish, chizg‘ich massasi, aniq muvozanatni topa olmaslik). Tajribani 3–4 xil yelka va yuk bilan takrorlab, natijalarni jadvalga yozamiz. Xulosa: kuch qancha kichik bo‘lsa, uning yelkasi shuncha uzun bo‘lishi kerak.
Laboratoriya ishi (juftlikda): richagni muvozanatlab, 3 xil yuk va yelka bilan tajriba o‘tkazing va jadval to‘ldiring: «F₁, l₁, F₁·l₁, F₂, l₂, F₂·l₂». Xavfsizlik: yuklarni oyoqqa tushirmang, shisha tayanch o‘rniga plastik tayanch ishlating, qo‘llarni tayanch va chizg‘ich orasiga qistirmang.