Paskal qonuni va uning qo‘llanilishi
Frantsuz olimi Blez Paskal (1623–1662) 1653-yilda quyidagi qonunni ta’riflagan: suyuqlik yoki gazga berilgan tashqi bosim suyuqlik yoki gazning barcha nuqtalariga o‘zgarmasdan, hamma yo‘nalishda bir xil uzatiladi. Buni shishadagi suv yoki yopiq rezina shar misolida ko‘rish mumkin: shar qaysi joyidan bosilmasin, uning hamma tomoni bir xil shishadi. Qattiq jismlar kuchni faqat kuch yo‘nalishida uzatadi, suyuqlik va gazlar esa bosimni hamma yo‘nalishda uzatadi, chunki ularning molekulalari harakatchan. Paskal qonuniga gidravlik press, gidravlik tormoz, avtomobil ko‘targichi, ekskavator kabi mashinalar asoslangan. Gidravlik pressda ikki ulangan silindr bor, ularda yuzalari S₁ va S₂ bo‘lgan porshenlar harakatlanadi. Bosimlar teng bo‘lgani uchun F₁ : S₁ = F₂ : S₂, bundan F₂ : F₁ = S₂ : S₁: yuzasi necha marta katta bo‘lsa, kuchdan shuncha marta yutiladi.
Mahalla sartaroshxonasida mijoz o‘tirgan kreslo pedalni bir necha marta bosganda ko‘tariladi. Kichik porshenga ozgina kuch beriladi, bosim suyuqlik orqali katta porshenga uzatiladi va u butun odamni ko‘taradi.
Sartarosh va tish shifokori kreslosi ko‘tarilishini boshqaradi, zavod ishchisi gidravlik press bilan ishlaydi, mexanik gidravlik jihozlarni ta’mirlaydi.
Havo bilan to‘la yopiq polietilen xaltachani (yoki shar bo‘lsa, shuni) bir uchidan ohista bosing va boshqa uchi shishishini kuzating. Yuzingizdan uzoqroq tuting va qattiq siqmang. Bosim gazda ham hamma yo‘nalishga uzatiladi.
«Shpritsli gidravlika»: ikki ingichka va yo‘g‘on, igna olingan (igna bo‘lmagan!) plastik shpritsni suv to‘ldirilgan naycha bilan ulang; bittasini bossangiz, ikkinchisi harakatlanishini kuzating. Xavfsizlik: faqat igna olib tashlangan shpritslar ishlating; kattalar nazorati ostida bajaring, suv to‘kilsa artib qo‘ying.