Ildizning ichki tuzilishi
Yosh ildizni bo‘ylama kesganda uchidan boshlab beshta qism ko‘rinadi. Eng uchida ildiz qinchasi — bo‘linuvchi qismni himoya qiluvchi qoplama. Bo‘linuvchi zonada hosil qiluvchi to‘qima hujayralari tinmay bo‘linadi. Undan yuqoridagi o‘sish zonasida hujayralar bo‘linmaydi, balki cho‘zilib kattalashadi, shu tufayli ildiz uzunasiga o‘sadi. So‘ruvchi zonada ildiz tukchalari bo‘ladi: har bir tukcha ildiz po‘sti hujayrasining o‘simtasi bo‘lib, tuproqdan suv va mineral tuzlarni shimadi; tukchalar 10–12 kun yashaydi va ildiz uchi yaqinida yangilari paydo bo‘lib turadi. Eng yuqorida o‘tkazuvchi zona joylashgan: unda ksilema orqali suv va tuzlar yuqoriga, floema orqali organik moddalar pastga o‘tadi. Ildiz ham nafas oladi: tuproq zarralari orasidagi havodan foydalanadi, shuning uchun tuproqni chopiq qilib yumshatish zarur. Ildiz uchi uzilsa, yon ildizlar ko‘proq o‘sadi — dehqonlar ko‘chatni ko‘chirib o‘tkazishdan oldin shundan foydalanib ildiz uchini chilpiydi.
Kuzatish: bug‘doy yoki turp urug‘ini ho‘l filtr qog‘ozda undiring. 3–4-kuni lupa bilan ildiz tukchalarini ko‘ring va ildiz uchini chizib, qismlarini belgilang. Qo‘shimcha savol: nima uchun maysani tuproqdan sug‘urganda ildiz uchidagi tuproq yopishib qoladi? (Tukchalar tuproq zarralariga yopishgan.) Xavfsizlik: lupa bilan quyoshga qaramang.