Tokdoshlar oilasi
Tokdoshlar oilasiga 600 dan ortiq tur kiradi; ular asosan tropik va subtropik mintaqalarda tarqalgan, jingalaklari bilan boshqa narsalarga ilashib o‘suvchi buta va liana. Jingalaklar novdaning o‘zgargan shakli. Barglari oddiy yoki murakkab, uzun bandli, yonbargchali. Gullari mayda, to‘g‘ri, rangsiz, murakkab shingil (ro‘vak) to‘pgulga yig‘ilgan. Gul formulasi: Gk5 (juda kichik) Gt5 Ch5 U1; mevasi rezavor meva. Madaniy tok (Vitis vinifera) bo‘yi 2–4 m dan 10 m gacha yetadi, vegetativ yo‘l bilan (qalamcha, parxish) ko‘paytiriladi. Tok gulida 5 gultojbarg uchi bilan qo‘shilib, changchi va urug‘chini qalpoqcha kabi yopib turadi va gul ochilganda tushib ketadi. O‘zbekistonda tokning 500 ga yaqin navi o‘stiriladi: kishmish, kattaqo‘rg‘on, hiloliy, husayni, sohibi, rizamat, toyifi, charos va boshqalar. Xalq selektsioneri, akademik Rizamat ota Musamuhamedov (1881–1979) uzumchilikni rivojlantirishga katta hissa qo‘shgan. Beshyaproqli partenotsissus (yovvoyi uzum, vatani Shimoliy Amerika) manzarali liana; uning mevalarini yemang. Yovvoyi tok O‘zbekiston «Qizil kitob»iga kiritilgan.
Kuzatish: uzum shingili (bozordan) ni ko‘rib, bandini, rezavor mevalarini va urug‘larini (bo‘lsa) sanang; uzum bargi va jingalagini gerbariyga qo‘ying. Xavfsizlik: uzumni yeyishdan oldin yuving; kichik bolalarga butun uzum bermang (tiqilib qolishi mumkin); partenotsissus mevalarini yemang; pichoqni kattalar ishlatsin.