Gulxayridoshlar oilasi
Gulxayridoshlarga 70 ga yaqin turkumga mansub 900 ga yaqin tur (asosan o‘tlar, qisman buta va daraxt) kiradi; ular asosan tropik, qisman mo‘tadil mintaqalarda tarqalgan. Barglari oddiy, yonbargli, uzun bandli, panjasimon tomirli, ko‘pincha panjasimon bo‘lakli. Gullari to‘g‘ri, ikki jinsli; gulkosacha 5 ta gulkosachabargning qo‘shilishidan hosil bo‘lgan, ko‘pchiligida u ikki qavatli (tashqi qavat — gulbargcha); gultojbargi 5 ta, erkin; changchilari ko‘p, iplari qo‘shilib urug‘chini o‘rab turadi; mevasi ko‘sak yoki mevachalarga bo‘linadigan yig‘ma meva. Yerbag‘ir tugmachagul — 10–40 sm li bir yillik begona o‘t, sug‘oriladigan yerlarda uchraydi; quritilgan bargi xalq tabobatida ishlatiladi. Dorivor gulxayri (Althaea officinalis) — 70–150 sm li ko‘p yillik o‘t; ildizi damlamasi yo‘talga qarshi ishlatiladi. G‘o‘za — bir yillik madaniy o‘simlik; O‘zbekistonda asosan Meksika g‘o‘zasi (Gossypium hirsutum, vatani Markaziy Amerika) ekiladi; jaydari g‘o‘za (G. herbaceum, Afrika) va Misr g‘o‘zasi (G. barbadense, Janubiy Amerika) ham bor. Kanop (Hibiscus cannabinus) tolali o‘simlik; baobab (Adansonia) Afrika savannasi daraxti.
Kuzatish: g‘o‘za ko‘sagi va tolasini (yoki paxta bo‘lagini) ko‘rib, tola va chigitni ajrating; gulxayridosh gulida birlashgan changchi iplarini lupa bilan toping (kattalar kesib bergan gul). Xavfsizlik: dalada pestitsid ishlatilgan bo‘lishi mumkin — dala o‘simligini kattalar ruxsatisiz terma; chigitni yemang; chang allergiyasida niqob; qo‘lni yuving.