Yopiq urug‘li o‘simliklar haqida ma’lumotlar
Yopiq urug‘lilar — gulli o‘simliklar: haqiqiy gul (gulqo‘rg‘on, changchi, urug‘chi) faqat ularda bor. Urug‘kurtak urug‘chi tugunchasi ichida, devor bilan o‘ralgan; urug‘lanishdan so‘ng urug‘kurtakdan urug‘, tugunchadan meva hosil bo‘ladi, urug‘ esa meva ichida sovuq, qurg‘oqchilik va zararkunandalardan himoyalangan. Muhim belgilaridan yana biri — qo‘sh urug‘lanish: bitta spermiy tuxum hujayra bilan, ikkinchisi markaziy hujayra bilan qo‘shiladi. Ichki tuzilishi ham murakkab: o‘tkazuvchi naylar yog‘ochlangan uzun o‘lik hujayralardan iborat. Darslikda 250 000 dan ortiq tur aytilgan; hozir 300 000 dan ko‘p tur ma’lum, ya’ni ular o‘simliklar dunyosining eng katta guruhi. Ikki urug‘pallalilarda murtakda 2 urug‘palla, asosiy ildiz saqlanadi, barg patsimon yoki panjasimon tomirli, poya kambiyli (yo‘g‘onlashadi), gul qismlari 4–5 tadan. Bir urug‘pallalilarda 1 urug‘palla, ildiz popuk (qo‘shimcha ildizlar), barg parallel yoki yoysimon tomirli, poya kambiysiz, gul qismlari 3 tadan.
| Belgi | Ikki urug‘pallali | Bir urug‘pallali |
|---|---|---|
| Urug‘palla | 2 | 1 |
| Ildiz | asosiy ildiz saqlanadi | popuk |
| Barg tomiri | patsimon yoki panjasimon | parallel yoki yoysimon |
| Poya | kambiyli, yo‘g‘onlashadi | kambiysiz |
| Gul qismlari | 4–5 tadan | 3 tadan |
Taqqoslash: bir tup loviya va bir tup bug‘doy niholini (yoki gerbariydan) solishtiring: urug‘palla soni, ildiz, barg tomirlari. Xavfsizlik: urug‘larni og‘izga solmang (ba’zilari dorilangan bo‘lishi mumkin); qo‘lni yuving; ekilgan idishni kichik bolalardan uzoqda saqlang.