Gullarning xilma-xilligi
Bitta gulda ham changchi, ham urug‘chi bo‘lsa, u ikki jinsli gul (o‘rik, gilos, olma, shaftoli). Gulda faqat changchi bo‘lsa, changchili gul, faqat urug‘chi bo‘lsa, urug‘chili gul — ikkalasi ham bir jinsli gul. Agar changchili va urug‘chili gullar bir tupda alohida joylashsa, o‘simlik bir uyli (makkajo‘xori, qovoq); agar changchili gullar bir tupda, urug‘chili gullar boshqa tupda bo‘lsa, o‘simlik ikki uyli (gazanda, terak, tol). Gulni markazidan o‘tgan bir nechta chiziq bilan ikkitadan ortiq teng bo‘lakka bo‘lish mumkin bo‘lsa, gul to‘g‘ri (olma, behi, shaftoli, g‘o‘za, na’matak, lola); faqat bitta chiziq bilan teng ikki bo‘lakka bo‘linsa yoki umuman bo‘linmasa, gul qiyshiq (binafsha, loviya, beda, marmarak, rayhon). Ikki uyli o‘simlikda urug‘ olish uchun ikkala tup ham yaqin bo‘lishi kerak. Ba’zi daraxtlarda (tol, terak, yong‘oq) gulqo‘rg‘on yo‘qolgan yoki tangachaga aylangan.
| Jinsi | Ikki jinsli: changchi ham, urug‘chi ham | Bir jinsli: faqat changchi yoki faqat urug‘chi |
|---|---|---|
| O‘simlikda | Bir uyli: ikkala xil gul bir tupda | Ikki uyli: alohida tuplarda |
| Simmetriya | To‘g‘ri: bir necha chiziq bilan teng bo‘linadi | Qiyshiq: bitta chiziq bilan yoki bo‘linmaydi |
Yoz boshida ko‘chalarda oq momiq uchib yuradi va deraza tokchalariga qo‘nadi. U faqat urug‘chili gulli terak daraxtlaridan chiqadi, chunki terakning changli va urug‘chili gullari alohida daraxtlarda bo‘ladi. Ba’zi shahar bog‘bonlari ko‘chalarga momiq bermaydigan changli daraxtlarni ekishni afzal ko‘radi.
Shahar bog‘boni ko‘chalarga changli daraxtlarni tanlaydi, pista yetishtiruvchi esa pista beradigan daraxtlar orasiga bir nechta changli daraxt ekadi, botanik esa qaysi o‘simlik bir uyli, qaysisi ikki uyli ekanini qayd etadi.
Qovoq yoki bodring o‘simligiga yoki uning rasmiga qarang: orqasida mayda meva bo‘rtib turgan gullar va bunday bo‘lmagan gullar bormi?
«Gul tahlili»: jadvaldagi 6 ta gulni (olma, qovoq, tol, loviya, lola, binafsha) tahlil qiling: ikki jinsli yoki bir jinsli? to‘g‘ri yoki qiyshiq? O‘simlik bir uyli yoki ikki uylimi? Mumkin bo‘lsa, haqiqiy gullarni ko‘rib, lupa bilan tekshiring. Xavfsizlik: allergiyasi borlar ehtiyot bo‘lsin; zaharli o‘simlik gullarini tatib ko‘rmang.