☰ Mundarija · Tarixdan hikoyalar

Ma’naviy yuksalish va xalqaro hamkorlik

Darslar 47–48 · 2 ta dars · U. Jo‘rayev, Q. Usmonov, A. Nurqulov, G. Jo‘rayeva. Tarixdan hikoyalar, 5-sinf (2-nashr). Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2015
48

O‘zbekiston va jahon

Darslik: 167–170-betlar
MaqsadO‘zbekistonning xalqaro hamkorligi — qo‘shni va yirik davlatlar, MDH va ShHT haqida bilish.
Yangi so‘zlar
hamkorlik · cooperationtan olish · recognitionmintaqaviy tashkilot · regional organizationqo‘shma korxona · joint enterprise
Tushuntirish

Mustaqil O‘zbekistonni dunyo davlatlari birin-ketin tan oldi. O‘zbekiston ular bilan tenglik va o‘zaro manfaat asosida hamkorlik qiladi. Mustaqillik yillarida Rossiya, Xitoy, Janubiy Koreya, Yaponiya va boshqa Osiyo davlatlari bilan, shuningdek AQSH bilan hamkorlik rivojlandi; ko‘plab qo‘shma korxonalar ochildi. Janubiy Koreya bilan hamkorlikda Asakada avtomobil zavodi qurildi (1996), keyinchalik «Jeneral Motors» kompaniyasi bilan ham ishlandi. Rossiya va Xitoy O‘zbekistonning yirik savdo hamkorlaridir. O‘zbekiston mintaqaviy tashkilotlar a’zosi. Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligi (MDH) 1991-yilda tuzilgan; unga sobiq Sovet Ittifoqidagi bir qancha respublika kirgan, maqsadi — avvalgi iqtisodiy aloqalarni saqlab qolish. Shanxay Hamkorlik Tashkiloti (ShHT) 2001-yilda Shanxayda Xitoy, Rossiya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va O‘zbekiston tomonidan tuzilgan; u xavfsizlik va hamkorlik masalalari bilan shug‘ullanadi. O‘zbekiston, shuningdek, YUNESKO va YUNISEF kabi BMT tashkilotlarida qatnashadi. Mamlakat hech qanday harbiy-siyosiy blokka qo‘shilmaslik, boshqa davlatlarning harbiy bazalarini joylashtirmaslik siyosatini ilgari surgan. Mustaqillikning bu yillarida davlatlarning hamkorligi savdo, ta’lim va madaniyat sohalariga ham kengaydi.

Namunalar
ShHT 2001-yilda olti davlat tomonidan Shanxayda tuzilgan.
Hamkorlik «tengma-teng» bo‘lishi — har ikki tomonga foydali bo‘lishini bildiradi.
Sinfda faoliyat

«Hamkorlik xaritasi»: dunyo xaritasida O‘zbekiston, Rossiya, Xitoy, Janubiy Koreya, Yaponiya, AQSHni belgilang; har birining yoniga hamkorlik sohasini yozing (avtomobil, savdo, ta’lim).

Mashq
1
«Tengma-teng hamkorlik» nimani anglatadi?
2
Asaka zavodi qaysi davlat bilan hamkorlikda qurilgan?
3
MDH nima va qachon tuzilgan?
4
ShHT a’zolarini ayting.