ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarixdan hikoyalar

Toshkent va tarixiy-me’moriy yodgorliklar

Darslar 37–38 · 2 ta dars · U. Jo‘rayev, Q. Usmonov, A. Nurqulov, G. Jo‘rayeva. Tarixdan hikoyalar, 5-sinf (2-nashr). Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2015
37

O‘zbekiston poytaxti Toshkent — 2200 yoshda

Darslik: 125–129-betlar
MaqsadToshkentning qadimgi tarixi va mustaqillik yillaridagi o‘zgarishlarini bilish.
Yangi so‘zlar
Choch · ChachBinkat · BinkatMustaqillik maydoni · Independence Squarepoytaxt · capital
Tushuntirish

Toshkent O‘zbekistonning poytaxti. Uning 2200 yilligi 2009-yilda nishonlandi. Arxeologlar qadimiy shahar o‘rni hozirgi temiryo‘l vokzali yaqinida, Salar kanali bo‘yida «Ming o‘rik» deb ataladigan joyda bo‘lganini aniqlagan. VI asrda shahar Choch viloyatining markaziga aylangan. Qadimgi Xitoy manbalarida shahar «Shi» (tosh) nomi bilan, arab manbalarida «Shosh», «Binkat» nomlari bilan tilga olingan; «Toshkent» so‘zi «tosh shahar» degan ma’noni anglatadi. Shahar mustahkam devor bilan o‘ralgan, ichida ark (hukmdor qarorgohi) va shahriston bo‘lgan, hunarmandlar esa rabotda yashagan. U karvon yo‘li yonida bo‘lgani uchun savdo va hunarmandchilik rivojlangan; shahardan turli mamlakatlarning tangalari topilgan. 1865-yilda Toshkent Rossiya tomonidan bosib olingan edi. 1991-yilda O‘zbekiston mustaqil bo‘lgach, Toshkent mustaqil davlatning poytaxtiga aylandi va bu Konstitutsiyada mustahkamlab qo‘yilgan. Shaharda Alisher Navoiy nomidagi milliy bog‘, Mustaqillik maydoni va Mustaqillik va ezgulik monumenti, Amir Temur xiyoboni va haykali, Oliy Majlis binolari, Xalqaro anjumanlar saroyi, Milliy kutubxona, Hazrati Imom majmuasi kabi ko‘plab inshootlar yangidan bunyod etilgan yoki qayta qurilgan. 2007-yilda Toshkent «Islom madaniyati poytaxti» deb e’lon qilindi.

1865Rossiya egalladi1991Poytaxt — mustaqil davlat20092200 yillik
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Shaharda yashaydigan bir o‘quvchi bir joyning eski va yangi xaritasiga qarab, nimalar o‘zgargani, nimalar joyida qolganini topdi. Dars ham qadimiy shahar bugungi mo‘ljallarga nisbatan qayerda bo‘lganini aytadi.

Kim ishlatadi

Shahar rejalovchilari, arxeologlar va xarita tuzuvchilar joyning o‘tmishdagi va hozirgi holatini solishtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Ko‘changizning sodda xaritasini chizib, yuz yildan keyin ham saqlanib qolishi mumkin bo‘lgan uch mo‘ljalni belgilang va sababini yozing.

Namunalar
ManbaNom
xitoychaShi (tosh)
arabchaShash, Binkat
hozirgiToshkent = tosh shahar
Toshkent — «tosh shahar» degani; Xitoy manbalarida «Shi» (tosh) deyilgan.
Shahar tangalari ko‘p mamlakatlardan topilgan — bu savdo markazi bo‘lganini ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat

«Toshkent nomlari»: Choch, Shosh, Binkat, Shi, Toshkent nomlarini zamon chizig‘iga qo‘ying va har birining ma’nosini yozing. Nima uchun shahar nomi o‘zgargan?

Mashq
1
Toshkent necha yoshda deb nishonlangan va qachon?
2
Qadimgi Toshkent qayerda joylashgan edi?
3
Shahar qadimgi tuzilishida ark, shahriston va rabot nima edi?
4
Mustaqillik yillarida Toshkentda qaysi uchta inshoot yoki joy qurilgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAzizning hayvonlar plakatiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →