O‘zbekiston hududidagi qadimgi davlatlar

Saklar, massagetlar va sug‘dlar bizning qadimgi ajdodlarimizdan hisoblanadi. Ular haqida qadimgi yunon tarixchisi Gerodot kabi mualliflar yozib qoldirgan. Yozma manbalarga ko‘ra, saklar Sirdaryo bo‘ylarida, Farg‘ona vodiysida va hozirgi Toshkent viloyati atrofida, massagetlar Amudaryoning quyi oqimida, sug‘dlar esa Zarafshon va Qashqadaryo vohalarida yashagan. Ular sug‘orma dehqonchilik, chorvachilik va hunarmandchilik bilan shug‘ullangan. Miloddan avvalgi VII asrdan boshlab bizning hududimizda Xorazm va Baqtriya kabi davlatlar haqida ma’lumotlar uchraydi. Xorazmning qadimgi shaharlaridan biri Ko‘zaliqir mustahkam devor bilan o‘ralgan; milodiy II–III asrlarda qurilgan Tuproqqal’a shahrining saroyidan arxeologlar toj kiygan, qo‘lida burgut ushlagan podsho haykalini topgan. Xorazmda Amudaryodan suv chiqarish uchun kanallar qazilgan; bu davlatni ko‘pincha o‘zbek davlatchiligining eng qadimgi ildizlaridan biri deb hisoblaydilar, yoshi taxminan 2700 yil. Baqtriya hozirgi O‘zbekistonning janubi va qo‘shni mamlakatlarda joylashgan; poytaxti Baqtra hozirgi Afg‘onistondagi Balx shahri o‘rnida bo‘lgan, Surxondaryodagi Qiziltepa esa uning yirik shaharlaridan biri edi. Baqtriyada oltin va la’l qazib olingan, zargarlik rivojlangan. Sug‘diyona Zarafshon va Qashqadaryo vohalarini o‘z ichiga olgan, markaziy shahri Afrosiyob (hozirgi Samarqandning sharqiy qismi) edi.