ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarixdan hikoyalar

O‘zbekistonning tarixiy shaharlari

Darslar 36 · 1 ta dars · U. Jo‘rayev, Q. Usmonov, A. Nurqulov, G. Jo‘rayeva. Tarixdan hikoyalar, 5-sinf (2-nashr). Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2015
36

O‘zbekistonning tarixiy shaharlari

Darslik: 120–124-betlar
MaqsadO‘zbekistonning qadimiy shaharlari — Samarqand, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Qarshi va Termiz haqida bilish.
Yangi so‘zlar
poytaxt · capitalme’moriy yodgorlik · architectural monumentJahon merosi · World Heritageyubiley · anniversary
Tushuntirish

O‘zbekistonning eng qadimiy shaharlari ko‘pincha ikki ming yildan ortiq tarixga ega deb hisoblanadi; ularning yubileylari mamlakatda tantana bilan nishonlangan. Samarqand — qadimgi Marokanda; Sug‘d davlatining markazi va keyinchalik Amir Temur davlatining poytaxti bo‘lgan. 2007-yilda uning 2750 yilligi nishonlandi. YUNESKO Samarqandni (Madaniyatlar chorrahasi) 2001-yilda Jahon merosi ro‘yxatiga kiritdi. Buxoro — 1997-yilda 2500 yilligi nishonlangan qadimiy shahar; Buxoro arki, Ismoil Somoniy maqbarasi, Minorayi Kalon, Mir Arab madrasasi kabi yuzlab yodgorliklar bor; shaharning tarixiy markazi 1993-yilda Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan. Xiva — Xorazm viloyatida; bir necha asr davomida Xiva xonligining poytaxti bo‘lgan; uning Ichan qal’asi 1990-yilda O‘zbekistondagi birinchi Jahon merosi obyekti bo‘ldi. Shahrisabz — qadimiy Kesh shahri, Amir Temur tug‘ilgan joy yaqinida; «yashil shahar» degan ma’noni bildiradi; Oqsaroyning qoldiqlari shu yerda; shahar 2000-yilda Jahon merosi ro‘yxatiga kirdi. Qarshi — avval Naxshab, Nasaf deb atalgan; Qashqadaryo viloyatining markazi. Termiz — qadimgi Baqtriyaning shaharlaridan, Buyuk Ipak yo‘lidagi savdo markazi, Surxondaryo viloyatining markazi; mashhur Imom at-Termiziy va Hakim at-Termiziy shu yerda tug‘ilgan.

1990Ichan Qala — YUNESKO1993Buxoro — YUNESKO1997Buxoro 2500 yillik2001Samarqand — YUNESKO2007Samarqand 2750 yillik
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Tarixiy shaharning eski markazini sinf bilan aylanayotgan gid binolar o‘zining qadimiy ko‘rinishini saqlab kelayotganini aytdi. Bolalar yo‘lda ko‘p yurgan joylarini yangi ko‘z bilan ko‘rdi.

Kim ishlatadi

Gidlar, restavratorlar, mehmon uyi xodimlari va shahar rejalovchilari tarixiy markazni saqlaydi va mehmonlarga tanishtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Yashash joyingizdagi eng eski joyni, masalan darvozani, daraxtni yoki uyni, xotira yoki rasm yordamida uch gapda tasvirlang.

Namunalar
Samarqand 2750 yoshda deb nishonlandi, Buxoro 2500: farq 250 yil.
Shahrisabz so‘zi «yashil shahar» degani: bog‘lari ko‘p bo‘lgani uchun shunday atalgan.
Sinfda faoliyat

«Shahar pasporti»: bitta shaharni tanlang va pasport tuzing — qadimgi nomi, qaysi viloyatda, mashhur yodgorligi, qaysi yilda yubiley.

Mashq
1
Samarqandning qadimgi nomi qanday va u qaysi davlat markazi bo‘lgan?
2
Xiva Ichan qal’asi nima uchun mashhur?
3
Shahrisabz nomi nimani bildiradi va u kimning tug‘ilgan joyiga yaqin?
4
Termiz Buyuk Ipak yo‘lida qanday o‘rin tutgan?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXavfsiz tabrik kartasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →