Eng qadimgi odamlar va ularning manzilgohlari

Odamzod bugungi qiyofasiga birdaniga erishmagan; bu bir necha million yillik rivojlanish natijasidir. Eng qadimgi ajdodlarimizning suyaklari avval Janubiy va Sharqiy Afrikadan topilgan. Ular sodda tosh qurol yasagani uchun «ishbilarmon odam» (lotincha Homo habilis) deb atalgan, shuning uchun insoniyat tarixining boshi tosh asri deyiladi. Osiyoda Indoneziyadan pitekantrop (Yava odami), Xitoydan sinantrop (Xitoy odami) qoldiqlari topilgan; sinantroplar tabiiy olovdan foydalanishni o‘rgangan, bu katta yutuq edi. Neandertal odami (Germaniyadagi Neandertal vodiysi nomi bilan atalgan) sovuq iqlimda hayvon terisidan kiyim kiyib, go‘shtni olovda pishirib yegan. Kromanyon odami (Fransiyadagi g‘or nomi bilan atalgan) tashqi qiyofasi bilan bugungi odamga o‘xshagan va «aql-idrokli odam» (Homo sapiens) hisoblanadi. O‘zbekistonda ham qadimgi odamlar izlari topilgan: Farg‘ona vodiysidagi Selung‘ur g‘ori, Surxondaryodagi Teshiktosh g‘ori (neandertal qoldiqlari), Samarqanddagi Siyobcha va Toshkent viloyatidagi Ko‘lbuloq manzilgohlari.