ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tarixdan hikoyalar

Ma’naviy yuksalish va xalqaro hamkorlik

Darslar 47–48 · 2 ta dars · U. Jo‘rayev, Q. Usmonov, A. Nurqulov, G. Jo‘rayeva. Tarixdan hikoyalar, 5-sinf (2-nashr). Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2015
47

Ma’naviy va ma’rifiy yuksalish

Darslik: 162–167-betlar
MaqsadMa’naviy qadriyatlarning tiklanishi, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni bilish.
Yangi so‘zlar
qadriyat · value (something precious)Navro‘z · Navruzbag‘rikenglik · tolerancemillat · nation (ethnic group)
Tushuntirish

Qadriyat — odamlar uchun juda qimmatli bo‘lgan narsalar. O‘zbek xalqi asrlar davomida buyuk qadriyatlar yaratgan, lekin Sovet davrida ularning ko‘pi chetga surilgan. Mustaqillikdan keyin ular qayta tiklana boshladi. 1989-yilda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berildi. Navro‘z — qadimiy bahor bayrami; u yaxshilik, mehr-oqibat va dehqonchilik ishlari boshlanadigan vaqt. Sovet davrida u rasman nishonlanmagan va qiyinlashtirilgan; 1990-yildan Navro‘z qayta tiklandi va 21-mart dam olish kuni bo‘ldi. Bu kunlarda hasharlar uyushtiriladi, daraxt ekiladi, sumalak pishiriladi, muhtojlarga yordam beriladi. Diniy bayramlar — Qurbon hayiti (1991-yildan) va Ro‘za hayiti (1992-yildan) — dam olish kunlari bo‘ldi. Buyuk bobolarimiz nomlari qayta e’zozlandi: Alisher Navoiy tavalludining 550 yilligi (1991), Amir Temur, Imom al-Buxoriy, at-Termiziy, Burhoniddin Marg‘inoniy, Moturidiy yubileylari nishonlandi. O‘zbekistonda 130 dan ortiq millat va elat vakillari yashaydi; ular qonun oldida teng. Ta’lim o‘zbek tilida va yana oltita tilda — qoraqalpoq, rus, tojik, turkman, qozoq va qirg‘iz tillarida — olib boriladi (darslik ma’lumotiga ko‘ra). Diniy bag‘rikenglik — turli e’tiqoddagi odamlarning bir-birini hurmat qilishi; mamlakatda turli dinlarga mansub ko‘plab diniy tashkilotlar faoliyat yuritadi.

1989O‘zbek tili davlat tili1990Navro‘z qayta tiklandi1991Qurbon hayit dam olish kuni1992Ro‘za hayit dam olish kuni
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktabdagi «qiziqarli kun»da har bir o‘quvchi o‘zi yaxshi ko‘rgan bitta maqol yoki o‘yinni ko‘rsatdi. Hamma jim tingladi, hech kim baho bermadi. Darsda odamlarning turli millat va e’tiqodlari bir-birini hurmat qilishi qadriyat sifatida aytiladi.

Kim ishlatadi

O‘qituvchilar, vositachilar, jamoat rahbarlari va qo‘shnilar turli odamlarning bir-birini tinglashiga yordam beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Do‘stingizdan yoqtirgan o‘yin yoki maqolini so‘rab, taqqoslamasdan tinglang va rahmat ayting.

Namunalar
O‘zbek maktablarida 1 + 6 = 7 tilda ta’lim: o‘zbek tili va yana oltita til.
Navro‘zda sumalak pishiriladi va hasharlar o‘tkaziladi — bu birlik va mehr-oqibat ramzi.
Sinfda faoliyat

«Bayram taqvimi»: Navro‘z, Mustaqillik kuni, Qurbon hayiti, Ro‘za hayiti, Til kuni (21-oktabr) va boshqalarni taqvimga joylashtiring. Har birining ma’nosini yozing.

Mashq
1
Qadriyat nima?
2
Navro‘zda qanday ishlar qilinadi?
3
O‘zbekistonda nechta millat yashaydi va ularga qanday munosabat?
4
Diniy bag‘rikenglik nima?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTabiat bog‘iga sayohatHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →