Kalendarlar tarixidan
«Kalendar» lotincha so‘z; bu vaqtni kun, hafta, oy va yillarga bo‘lib hisoblash tizimi. Bobolarimiz uni «taqvim» deb atagan. Yer Quyoshni bir marta to‘liq aylanib chiqqan vaqt bir yil deyiladi: bu 365 kun va taxminan 6 soat. Dastlabki kalendarni qadimgi misrliklar Nil daryosi toshqinini kuzatib tuzgan: 12 oy, har biri 30 kun, oxiriga 5 bayram kuni qo‘shilgan, jami 365 kun. Ular 6 soatni hisobga olmagani uchun har 4 yilda bir sutkalik xato to‘planardi. Mil. avv. 46-yilda Rim hukmdori Yuliy Sezar yangi kalendar joriy etdi: yil boshi 1-yanvar bo‘ldi va har to‘rtinchi yili fevral 29 kun bo‘lib, yil 366 kunga teng bo‘ldi. Bu kalendarda ham kichik xato qoldi va 1582-yilga kelib farq 10 kunga yetdi; bahorgi tengkunlik 21-martdan siljib ketayotgan edi. Rim papasi Grigoriy XIII boshchiligida yangi — Grigorian kalendari joriy etildi: 1582-yil 4-oktabrdan keyin darhol 15-oktabrga o‘tildi va 400 yil ichida 29 fevral 97 marta bo‘lishi belgilandi. Bugun O‘zbekiston va dunyoning ko‘p davlati shu kalendardan foydalanadi.
476 e. → V asr e. · I ming yillik
Bizning kunimizdan: 1550 yil oldin
Asr = 100 yil. 1-asr: 1–100-yillar. Eramizdan avvalgi yillar kamayib boradi.
O‘quv yili boshlanishidan oldin maktab idorasi devorga yillik taqvim osdi. O‘qituvchilar ham, o‘quvchilar ham imtihon va ta’tillar qaysi kunlarga to‘g‘ri kelishini bir xil hisob bilan bilib oldi.
Maktab kotiblari, transport xizmatlari va tadbir tashkilotchilari kunlarni bir xil hisoblash orqali rejani kelishib oladi.
Keyingi oy uchun qog‘ozga oddiy taqvim chizib, unda uchta rejangizni belgilang.
«Yo‘qolgan kunlar»: o‘quvchilar oktabr 1582-yil sahifasini chizadi: 4-oktabrdan keyin 15-oktabr yoziladi. Nechta kun tushib qolganini sanashadi.