ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi5-sinf · 3-hafta

Yulduzlar kechasi uchun missiya

🎯 Missiya: Mahalla bilan «Yulduzlar kechasi»ni qaysi kechaga rejalaymiz — va nega?

Dushanba

AnvarMahalla bilan birga «Yulduzlar kechasi» o‘tkazsak-chi? Ammo qaysi kechani tanlaymiz — buni jamoa hal qilsin.
Sinf rahbariYaxshi g‘oya. Rejaga sana yozishdan oldin yil hisobini eslang: biz hisobidan foydalanamiz. Eramizdan avvalgi yillar orqaga qarab o‘sadi: 500-yil 300-yildan oldin.
MalikaAsr 100 yil, asrlar rim raqamlarida yoziladi. 2001-yil 1-yanvardan XXI asr boshlangan. Voqealar vaqtini aniqlaydigan fan — .
ZarinaOsmon xaritasi ham xarita-ku! Darslikda: — Yer yuzasining qog‘ozga kichraytirib tushirilgan surati. lotincha «shar» degani.
Rejamiz: kecha, joy, stullar. Avval kechani aniqlaymiz.
Tarixdan hikoyalar

Qulf 1: Yulduzlar kechasi

Topshiriq: Qaysi voqea oldinroq bo‘lgan?

AzizOy har kuni boshqacha-ku! Uni kim o‘zgartiradi? 🌙
MalikaOy — Yerning tabiiy yo‘ldoshi. U o‘zidan nur chiqarmaydi, Quyosh nurini qaytaradi va Yer atrofida taxminan bir oyda bir marta aylanadi.
JasurShuning uchun u har kecha boshqacha ko‘rinadi: yangi oy, to‘lin oy… To‘lin oy kechasi osmon yorug‘, xira yulduzlar ko‘rinmay qoladi.
AnvarYulduzlar esa o‘zi nur chiqaradigan, juda uzoq, qaynoq jismlar. Qadimdan odamlar ularni larga birlashtirgan: Katta Ayiq, Kichik Ayiq.
ZarinaQuyosh tizimida sakkizta sayyora bor, ular ham yorug‘lik chiqarmaydi, faqat qaytaradi.
Demak, Oy qanchalik yorqin bo‘lsa, yulduzlar shunchalik xira. Buni yozib qo‘yaman.
Geografiya

Qulf 2: Oy nega o‘zgaradi?

Topshiriq: Oy nega har kecha boshqacha ko‘rinadi?

🔑 Kalit: Oy nur chiqarmaydi, Quyosh nurini qaytaradi va Yer atrofida ~1 oyda aylanadi. To‘lin oyda osmon yorug‘ — xira yulduzlar ko‘rinmaydi.

ZarinaMahalladan 238 kishi kelishini kutyapmiz. Stul sonini ni bilasizmi? Sonni ikki yaxlit o‘nlik orasiga qo‘yamiz: 230 va 240.
Malika238 soni 240 ga yaqin, shuning uchun 238 ≈ 240. Teng emas, shuning uchun «≈» belgisi yoziladi. Agar son ikkalasidan teng uzoq bo‘lsa, kattasini olamiz: 65 ≈ 70.
AnvarMaktab zalida 120 ta, mahalla klubida 55 ta, qo‘shni maktabda 45 ta stul bor. Qulay yig‘amiz: 55 + 45 = 100, keyin 120 + 100 = 220.
JasurQo‘shiluvchilar o‘rnini almashtirsa ham yig‘indi o‘zgarmaydi: a + b = b + a. Demak, 220 to‘g‘ri.
240 kerak, 220 bor: 20 ta stul yetishmaydi. Buni hisobotga yozamiz.
Matematika

Qulf 3: Stullar hisobi

Topshiriq: 120 + 55 + 45 qancha bo‘ladi?

🔑 Kalit: Mehmonlar 238 ≈ 240. Stullar: 120 + 55 + 45 = 220, ya’ni 240 − 220 = 20 ta stul yetishmaydi.

Seshanba

ZarinaChaqiriq qog‘ozi uchun shior yozyapman. Savol: «shahar» so‘zida nechta harf va nechta tovush bor?
MalikaTilshunoslik — til haqidagi fan. tovushlarni, grafika harflar tizimini o‘rganadi. aytiladi va eshitiladi, esa yoziladi va ko‘riladi.
Anvar«Shahar»da 6 harf, lekin 5 tovush: sh bitta tovush. O‘ va g‘ ham bitta harf. «Qaldirg‘och» — 10 harf, 9 tovush, «chumchuq» — 8 harf, 6 tovush.
JasurMatn ustida ishlaganda notanish so‘zni belgilab, lug‘atdan ma’nosini topamiz: , , , .
Imlo qoidalarini orfografiya, to‘g‘ri talaffuzni orfoepiya o‘rgatadi. Shiorni yozishdan oldin imlosini tekshiramiz.
Ona tili

Qulf 4: Tovush va harf

Topshiriq: «Chumchuq» so‘zida nechta tovush bor?

JasurIngliz tilida manzil o‘rgandik: “My address is 15 Bahor Street.” Savol: “What’s your address?”
ZarinaTelefon raqamini raqamma-raqam o‘qiymiz: 5-5-0-1-2-3 — five, five, oh, one, two, three. “What’s your telephone number?”
AnvarJavobdan savol yasaymiz: “The hall has 120 chairs.” → “How many chairs does the hall have?” Boshqa so‘roqlar: What? Where? Who? How old?
MalikaChaqiriqda ham o‘zimizni tanishtiramiz: “My name’s Malika. My hobby is reading.” Hobbi uchun -ing: collecting, drawing. Do‘st haqida: “He likes drawing.”
Ingliz tili

Qulf 5: What’s your address?

Topshiriq: Savolni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Howmanychairsdoesithave?

JasurChaqiriq rus tilida ham bo‘lsin: «Это наш класс. Это наши друзья.» «Наш» va «наши» nima uchun o‘zgardi?
MalikaEgalik olmoshlari «чей? чья? чьё? чьи?» ga javob beradi: «мой брат, моя сестра, моё место, мои друзья». Ko‘plikda hamma jins uchun bitta shakl: «наши, ваши».
Anvar«Он, она, они» uchun «его, её, их» o‘zgarmaydi: «его брат, её книга, их дом».
ZarinaKo‘plik: «стол — столы, окно — окна, тетрадь — тетради, ручка — ручки» («к» dan keyin «и»). Maxsus: «друг — друзья, ребёнок — дети».
Rus tili

Qulf 6: Наши друзья

Topshiriq: «Это … друзья.» (biz haqimizda)

Chorshanba

AnvarYangi oy qachonligini internetdan qidirdim. Bitta sahifada rasadxonaning joriy kalendari bor, boshqasida sanasi yo‘q eski yozuv.
Malika — atrofdan besh sezgi orqali olinadigan ma’lumot. Yaxshi axborot aniq, tushunarli, ishonchli, yangi va foydali bo‘lishi kerak.
JasurMenga notanish odam xabar yozdi: parolimni va telefonimni so‘radi! Nima qilay?
ZarinaParolni hech kimga bermaymiz, begonalarga shaxsiy ma’lumot yozmaymiz. G‘alati xabarni darhol ota-onaga yoki o‘qituvchiga ko‘rsatamiz.
Axborot jarayonlari: qidirish, yig‘ish, saqlash, qayta ishlash, uzatish. Biz hozir qidirdik va tekshirdik.
Informatika

Qulf 7: Ishonchli manba

Topshiriq: Qaysi manbaga tayanamiz?

🔑 Kalit: Ishonchli axborot aniq va yangi bo‘ladi: oy fazalarini rasadxona kalendaridan olamiz. Parol va shaxsiy ma’lumotni begonaga bermaymiz.

AnvarStullar qaysi tomonga qarashini ko‘rsatish uchun yupqa po‘latdan shimol ko‘rsatkichi yasaymiz. Zubilo bilan listdan zagotovka kesiladi, bunda himoya ko‘zoynagi taqiladi.
JasurBolg‘aning ikki qismi bor: — tekis uchi va — pona shaklli uchi. Yog‘och varaqni dog‘lamay to‘g‘rilaydi. Dastasi mahkam o‘rnatilgan bo‘lishi kerak.
ZarinaChetlarini bilan silliqlaymiz. Raqam qancha katta bo‘lsa, don shuncha mayda: 36 — dag‘al, 200 — mayda. Dag‘aldan boshlab, maydaga o‘tamiz. Chang bor, niqob taqamiz.
MalikaOtvyortka vintni buraydi, ombur simni kesadi va egadi. Frezalash va parmalash larini faqat o‘qituvchi yoki usta yoqadi.
AnvarShimolni Qutb yulduzi ko‘rsatadi. Katta Ayiq «cho‘michi»ning chetidagi ikki yulduz orasini 5 marta o‘lchasak, Qutb yulduziga yetamiz. Shimolga qarasak, sharq o‘ngda, g‘arb chapda, janub orqada.
Texnologiya

Qulf 8: Shimol ko‘rsatkichi

Topshiriq: Jilvir qog‘ozni qaysi tartibda ishlatamiz?

🔑 Kalit: Qutb yulduzi doim shimolda. Shimolga qarasak: sharq o‘ngda, g‘arb chapda, janub orqada. Stullar shimolga qaraydi.

Payshanba

ZarinaAdabiyotdan o‘rgandik: narsaning belgilari yashirin tarzda aytiladi, tinglovchi javobni topadi. Uni jumboq, topmacha deb ham atashadi.
AnvarBelgilarni diqqat bilan solishtirish kerak. Topishmoq fikrlash va e’tiborni charxlaydi. Javob ko‘pincha oddiy narsa, ammo g‘alati tasvirlangan.
MalikaKechamizda topishmoq o‘ynaymiz. Topishmoqda yashirin ma’no bor: so‘zlar ko‘chma ma’noda qo‘llanadi.
JasurAdabiyotda Buxoroda tug‘ilgan olim Muhammad al-Buxoriy haqida ham dars bor: u 810-yilda tug‘ilgan, 870-yilda vafot etgan. Aniq kunlar haqida manbalar turlicha, shuning uchun faqat yillar yoziladi.
Ko‘p voqeaning aniq kuni noma’lum bo‘lishi mumkin — yilni yozish kifoya. Topishmoq kartalarini tayyorlaymiz.
Adabiyot

Qulf 9: Yulduz topishmog‘i

Topshiriq: Topishmoqda javob qanday topiladi?

AzizOy tirikmi? U ham harakat qiladi-ku! 🌙
MalikaTirik organizmlarning sakkiz xususiyati bor: , oziqlanish, nafas olish, ajratish, , harakat, ko‘payish, o‘sish va rivojlanish.
AnvarYashil o‘simliklar o‘z oziqini o‘zlari yaratadi — ular . Hayvonlar, zamburug‘lar tayyor ozuqa yeydi — ular .
JasurKungaboqar boshi Quyoshga buriladi — bu harakat. Mimoza tegsak yaprog‘ini yig‘adi — bu ta’sirlanish. O‘sish — miqdor ortishi, rivojlanish — sifat o‘zgarishi.
Oyda bu xususiyatlar yo‘q: u oziqlanmaydi, o‘smaydi, ko‘paymaydi. Oy tirik emas.
Biologiya

Qulf 10: Tirik yoki tirik emas?

Topshiriq: Mimoza tegsak yaprog‘ini yig‘adi. Bu qaysi xususiyat?

Juma

Sinf rahbariKalitlarni yig‘ing. Tanlovingiz: A — to‘lin oy kechasi, B — yangi oy kechasi, C — istalgan kecha.
JasurA bo‘lmaydi: Oy Quyosh nurini qaytaradi, to‘lin oyda osmon yorug‘ va xira yulduzlar ko‘rinmaydi.
AnvarC ham yo‘q: Oy bir oyda aylanadi, fazasi o‘zgarib turadi. Qaysi kecha yangi oyligini rasadxona kalendaridan bilib olamiz.
ZarinaDemak, B. Stullar: 238 ≈ 240 mehmon uchun 240 ta kerak, 220 ta bor, 20 tasini mahalla klubidan so‘raymiz.
MalikaStullarni shimolga qaratamiz — Qutb yulduzi qarshimizda bo‘ladi.
Tanlov qilindi: yangi oy kechasi. Hisobotni yozamiz.
Tarixdan hikoyalar

Qulf 11: Qaror: yangi oy kechasi

Topshiriq: Qaysi kalit A variantni (to‘lin oy) rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 10 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaTexnologiyaAdabiyotBiologiyaGeografiyaRus tiliTarixdan hikoyalar

0 / 14 yulduz

Jamoa hisoboti

Yulduzlar kechasi yangi oy kechasida o‘tadi

Jamoamiz uch variantni solishtirdi. Oy nur chiqarmaydi, Quyosh nurini qaytaradi, shuning uchun to‘lin oy kechasi osmon yorug‘ bo‘ladi va xira yulduzlar ko‘rinmaydi. Oy taxminan bir oyda aylanadi, kerakli kechani rasadxona kalendaridan topamiz. Mehmonlar 238 ≈ 240 kishi, stullar 220 ta, 20 tasi yetishmaydi. Stullar Qutb yulduzi tomon, shimolga qaraydi.

— 5-B jamoa

Topilgan kalitlar

  1. Oy nur chiqarmaydi, Quyosh nurini qaytaradi va Yer atrofida ~1 oyda aylanadi. To‘lin oyda osmon yorug‘ — xira yulduzlar ko‘rinmaydi.
  2. Mehmonlar 238 ≈ 240. Stullar: 120 + 55 + 45 = 220, ya’ni 240 − 220 = 20 ta stul yetishmaydi.
  3. Ishonchli axborot aniq va yangi bo‘ladi: oy fazalarini rasadxona kalendaridan olamiz. Parol va shaxsiy ma’lumotni begonaga bermaymiz.
  4. Qutb yulduzi doim shimolda. Shimolga qarasak: sharq o‘ngda, g‘arb chapda, janub orqada. Stullar shimolga qaraydi.

Yulduzli savollar

  1. 57 ni yaqin o‘nlikka yaxlitlasak nima chiqadi?

  2. «Qaldirg‘och» so‘zida nechta tovush bor?

  3. O‘ylab ko‘r: nega Oy yo‘qligi yangi oy kechasida yulduzlarni ko‘rishni osonlashtiradi?

Hikoyadagi darslar