Ekologik omillar va yorug‘lik
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Bir xil turdagi uchta o‘simlikka bir xil o‘g‘it berildi, lekin biri quruq, ikkinchisi nam, uchinchisi me’yorida sug‘orildi. Qaysi o‘simlik yaxshi o‘sadi va nima uchun?
Me’yorda sug‘orilgani – namlik optimumda; boshqalarda namlik cheklovchi omil bo‘ladi.
2
Quyidagilarni abiotik, biotik yoki antropogen omillarga ajrating: yog‘ingarchilik, kanalning qazilishi, yirtqich, qiyalik ekspozitsiyasi, zamburug‘ mikorizasi.
Yog‘ingarchilik, qiyalik – abiotik; kanal qazish – antropogen; yirtqich, mikoriza – biotik.
3
Fotoperiodizmning qishloq xo‘jaligidagi amaliy ahamiyatini ikki misol bilan yozing.
Issiqxonada kun uzunligini sun’iy yoritish bilan gullashni boshqarish; ekish muddatini mintaqaga mos tanlash.
4
Qaldirg‘och ham, ko‘rshapalak ham uchib yurgan hasharotlarni tutadi va bir hududda yashaydi. Nima uchun ular o‘rtasida kuchli raqobat bo‘lmaydi?
Qaldirg‘och kunduzi, ko‘rshapalak esa g‘ira-shira va tunda ovlaydi: faol vaqti farq qilgani uchun ularning nishalari ajralgan.
5
Kitobdagi soddalashtirilgan «uzun kun – qisqa kun» ro‘yxatlari har doim aniq emas: pomidor va bodring ko‘pincha kun uzunligiga befarq (neytral) hisoblanadi. Nima uchun bunday guruhlashda nav va sharoitni hisobga olish kerak?
Madaniy navlar seleksiya orqali kun uzunligiga bo‘lgan talabini o‘zgartirgan; javob harorat va boshqa omillarga ham bog‘liq.