Sporali va urug‘li o‘simliklar, hayvonlar evolutsiyasi

4-laboratoriya mashg‘ulotining maqsadi – o‘simlik bo‘limlari evolutsiyasidagi yo‘nalishlarni namunalarda ko‘rish. Yo‘sin, qirqquloq, qirqbo‘g‘im, qarag‘ay (yoki archa) va gulli o‘simlik gerbariysi yoki tirik namunasi olinadi. Avval har bir o‘simlikning vegetativ organlari (ildiz yoki rizoid, poya, barg) aniqlanadi, so‘ng generativ organlar: yo‘sinda sporali qutichali o‘q, qirqquloqda bargning ostidagi soruslar, qirqbo‘g‘imda sporali boshoq, qarag‘ayda urug‘kurtakli qubba, gulli o‘simlikda gul va meva. Keyin har bir bo‘limning asosiy aromorfozi yozib chiqiladi (yo‘sinda poya va barg, qirqquloqda o‘tkazuvchi to‘qima va ildiz, ochiq urug‘lilarda urug‘, gulli o‘simlikda gul, meva va qo‘sh urug‘lanish). Oxirida har bir tur uchun idioadaptatsiya topiladi: ignabarg qarag‘ayda suv yo‘qotishni kamaytiradi, tok jingalagi bilan tayanchga yopishadi, suv qirqquloqlarining suzuvchi barglari bor. Xulosa: aromorfozlar yangi bo‘limlarni, idioadaptatsiyalar esa turlarni hosil qiladi.