☰ Mundarija · Adabiyot

Qadimgi maqollar

Darslar 10–11 · 2 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2018
10

Qadimgi maqollar

Darslik: 1-qism, 66–67-betlar
Maqsad«Devon»dagi qadimgi maqollarning ma’nosini tushunish va ularni hozirgi tilga o‘girish.
Yangi so‘zlar
maqol · proverbhikmat · wise sayingqut · good fortune, blessingbilig · knowledge, wisdom
Tushuntirish

Darslikda «Devon»dagi bir qancha qadimgi maqollar berilgan va ularning zamonaviy tildagi izohi qavs yoki yonida keltirilgan. «Qut belgusi – bilig» bilimni baxt va fazilat belgisi deb biladi; «Ardam bashi – til» esa san’at va fazilatlarning boshlanishi tilda ekanini bildiradi. «Emgak ekinda qolmas» mehnat zoye ketmasligini, «Kengashlik bilik uzlashur» maslahatli ish yaxshilanishini aytadi. «Qush qanatin, er atin» maqoli esa qush qanoti bilan, yigit oti bilan (o‘z vositasi bilan) kuchli ekanini bildiradi. «Uma kelsa, qut kelar» mehmon bilan baraka kelishini aytib, qo‘noqni yaxshi kutib olishga undaydi.

Namunalar
Misol: Talaba ikki oy mashq qilib imtihondan o‘tsa, «Emgak ekinda qolmas» maqoli uning misolida to‘g‘ri chiqadi.
Misol: Jamoa muhim qaror oldidan maslahatlashsa va keyin ish yaxshi bitsa, bu «Kengashlik bilik uzlashur» maqolining mazmunini tasdiqlaydi.
Sinfda faoliyat

Guruh o‘yini: o‘qituvchi hozirgi hayotiy vaziyatni aytadi, guruhlar «Devon»dagi qaysi maqol unga mos kelishini topadi.

Mashq
1
«Qut belgusi – bilig» maqolini hozirgi tilda tushuntiring.
2
«Uma kelsa, qut kelar» maqoli qanday odatga ishora qiladi?
3
Do‘stingiz imtihonga tayyorlanmay «omadim kelar» desa, qaysi maqol unga mos javob bo‘ladi?
4
Nima uchun maqollar asrlar davomida unutilmaydi?