ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Fitrat va «Abulfayzxon»

Darslar 36–37 · 2 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2018
36

Abdurauf Fitrat

Darslik: 2-qism, 3-bet
MaqsadAbdurauf Fitratning hayoti, faoliyati va ilmiy-ijodiy merosi haqida tasavvur hosil qilish.
Yangi so‘zlar
jadidchilik · Jadidism, the reform-education movementmuharrir · editortilshunos · linguistmusiqashunoslik · musicology
Tushuntirish

Abdurauf Fitrat (1886–1938) 1886-yilda Buxoroda tug‘ilgan; eski maktab va Mirarab madrasasida o‘qigach, XX asr boshlarida Istanbulda tahsil olgan va u yerda «Munozara», «Hind sayyohi bayonoti» nasriy asarlari hamda «Sayha» she’riy to‘plamini nashr ettirgan. 1917-yil aprelidan 1918-yil martigacha Samarqandda chiqqan «Hurriyat» gazetasini boshqargan, 1921-yildan Buxoroda ishlab, 70 nafar iqtidorli turkistonlik yoshning Germaniyaga o‘qishga yuborilishiga tashabbus ko‘rsatgan. 1923–1924-yillarda Moskva va Leningradda Sharq tillari institutida dars bergan, «Abulfayzxon», «Bedil», «Qiyomat», «Shaytonning tangriga isyoni» asarlarini yozgan. U «Adabiyot qoidalari» darsligi, «Sarf» va «Nahv» kitoblari hamda «Shashmaqom», «O‘zbek klassik musiqasi va uning tarixi» kabi tadqiqotlar muallifi. 1937-yilda asossiz ayblov bilan qamoqqa olinib, 1938-yilda qatag‘on qurboni bo‘lgan; mustaqillik davrida ijodi keng ommaga qayta yetkazildi.

1886Buxoroda tug‘ildi1917–18«Hurriyat» gazetasi1938qatag‘on qurboni bo‘ldi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bir necha sohada ishlagan ijodkorning hayotini o‘qigan o‘quvchi turli qiziqishlarni bir-biriga bog‘lash mumkinligini ko‘rdi. U musiqa va fanni birlashtirgan kichik loyiha o‘yladi.

Kim ishlatadi

Muharrirlar, o‘qituvchilar va tadbirkorlar turli sohalarni bog‘lab yangi g‘oya topadi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingizning ikki xil qiziqishingiz o‘rtasida bog‘lanish bormi, o‘ylab ko‘ring.

Namunalar
Misol: Fitratning 70 nafar yoshni Germaniyaga yuborishga tashabbus qilishi uning ta’limni milliy taraqqiyot kaliti deb bilganini ko‘rsatadi.
Misol: U ham yozuvchi, ham tilshunos, ham musiqashunos bo‘lgani uchun uni ko‘p qirrali olim deb ataydilar.
Sinfda faoliyat

Qirralari jadvali: Fitratning uch sohasi (adabiyot, tilshunoslik, musiqashunoslik) bo‘yicha asarlarini yozib chiqing.

Mashq
1
Fitrat qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Fitrat qaysi gazetaga muharrirlik qilgan?
3
Fitratning tilshunoslik va musiqashunoslik sohasidagi ishlarini ayting.
4
Nima uchun Fitrat ijodining mustaqillik davrida qayta ommalashgani muhim?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliZarinaning shikoyat xatiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →