15
Nosiruddin Rabg‘uziy
Darslik: 1-qism, 100-bet
MaqsadNosiruddin Rabg‘uziyning hayoti va «Qisasi Rabg‘uziy»ning yozilish sharoitini bilish.
Yangi so‘zlar
qozi · judge (Islamic-law judge)muqaddima · preface, introductionhijriy yil · year of the Hijri calendarmadhiya · poem of praise
Tushuntirish
Nosiruddin Rabg‘uziy XIII asr ikkinchi yarmi – XIV asr boshlarida yashagan va Xorazmning Raboti O‘g‘uz degan joyida tug‘ilgan. Asar muqaddimasida u otasi Burhoniddin Raboti O‘g‘uzning qozisi bo‘lganini aytib o‘tadi. «Qisasi Rabg‘uziy» hijriy 710-yilda, ya’ni milodiy 1309–1310-yillarda Nosiruddin To‘qbo‘g‘aning topshirig‘i bilan yozilgan. Muallif bu amaldorni asarda maqtaydi va unga qisqa she’riy madhiya bag‘ishlaydi. Adib yirik shoir va nosir bo‘lsa-da, uning boshqa asarlari haqida ma’lumot saqlanmagan.
Namunalar
Misol: Hijriy 710-yil milodiy 1309–1310-yillarga to‘g‘ri keladi, shuning uchun asar XIV asr boshiga oid hisoblanadi.
Misol: Asar buyurtma bilan yozilgani muallif homiy nomini muqaddima va madhiyada eslatishidan ko‘rinadi.
Sinfda faoliyat
Mini-tadqiqot: Rabg‘uziy yashagan davrni (XIII asr oxiri – XIV asr boshi) tarix darsligingizdagi voqealar bilan bog‘lab, 3 gapli izoh yozing.
Mashq
1
Rabg‘uziy qayerda tug‘ilgan?
Xorazmning Raboti O‘g‘uz degan joyida.
2
Asar qachon va kimning topshirig‘i bilan yozilgan?
Hijriy 710-yilda (1309–1310) Nosiruddin To‘qbo‘g‘aning topshirig‘i bilan.
3
Rabg‘uziyning otasi kim bo‘lgan?
Burhoniddin, Raboti O‘g‘uzning qozisi.
4
Nima uchun Rabg‘uziyning hayoti haqida ma’lumotlar asosan asarning o‘zidan olinadi?
Chunki boshqa asarlari va hayotiy hujjatlari saqlanmagan; muqaddimada u o‘zi haqida aytib o‘tgan.