Darslar 58–60 · 3 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2018
58
Rashod Nuri Guntekin
Darslik: 2-qism, 164-bet
MaqsadRashod Nuri Guntekin hayoti va ijodi, «Choliqushi» romanining mashhurligi haqida ma’lumot olish.
Yangi so‘zlar
roman · noveltarjima · translationasarlar to‘plami · collected worksturk adabiyoti · Turkish literature
Tushuntirish
Darslikda Rashod Nuri Guntekin (1889–1956) XX asrdagi mashhur turk yozuvchilaridan biri sifatida tanishtiriladi; u 1889-yilda Istanbulda tug‘ilgan va 1912-yilda Istanbul universitetining turk tili va adabiyoti bo‘limini tamomlagan. 1920-yillarda uning bir qancha hikoyalari bosilgan; birinchi romani «Sirli qo‘l» (1921), keyinchalik «Xazonrezgi», «Tamg‘a», «Yashil tun» romanlari nashr etilgan. Dunyo adabiyotida unga shuhrat keltirgan asar – 1922-yilda yozilgan «Choliqushi» romani; uni o‘zbek tiliga Mirzakalon Ismoiliy 1959-yilda tarjima qilgan. Yozuvchidan ko‘plab hikoyalar, roman va dramatik asarlar qolgan va Turkiyada uning asarlari yigirma to‘rt jildda (1958–1961) bosilgan; u 1956-yilda vafot etgan.
Namunalar
Misol: «Choliqushi» 1922-yilda yozilgan, o‘zbekchaga 1959-yilda tarjima qilingan – asl nashr bilan o‘zbek tarjimasi o‘rtasida 37 yil bor (1959 − 1922).
Misol: 1889-yilda tug‘ilgan yozuvchi «Choliqushi»ni yozganda 33 yoshda edi (1922 − 1889).
Sinfda faoliyat
Hayot chizig‘i: Guntekin hayotidagi 1889, 1912, 1921, 1922, 1956, 1958–1961 sanalarini vaqt chizig‘ida ko‘rsating.
Mashq
1
Guntekin qachon va qayerda tug‘ilgan?
1889-yilda Istanbulda.
2
Uning birinchi romani qaysi va qachon yozilgan?
«Sirli qo‘l», 1921-yilda.
3
Guntekinga jahon shuhratini qaysi asar keltirgan va uni kim o‘zbekchaga o‘girgan?
«Choliqushi» (1922); Mirzakalon Ismoiliy tarjima qilgan (1959).
4
Nima uchun tarjima o‘zbek o‘quvchisi uchun muhim?
U boshqa xalqlar adabiyotini o‘z tilida o‘qib, qiyoslab o‘rganish imkonini beradi.