☰ Mundarija · Adabiyot

Kirish va «Go‘ro‘g‘lining tug‘ilishi»

Darslar 1–2 · 2 ta dars · B. To‘xliyev, B. Karimov, K. Usmonova. Adabiyot: o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik-majmua, 1–2-qismlar. 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2018
1

Kirish: adabiyot va o‘qish madaniyati

Darslik: 1-qism, 3–7-betlar
MaqsadKitobxonlik madaniyatining ahamiyatini va mustaqil o‘qish usullarini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
kitobxonlik madaniyati · reading culturemutolaa · reading, study of a textadabiy did · literary tastekamolot · maturity, moral and intellectual perfection
Tushuntirish

Darslikning kirish qismiga ko‘ra, yaxshi kitob inson ma’naviyatini shakllantiradigan asosiy manbalardan biridir. Kitobxonlik tug‘ma xususiyat emas, uni har kim o‘zida mashq orqali rivojlantirishi mumkin. Ko‘p o‘qigan odam tez fikrlaydi, muhimni nomuhimdan ajratadi va og‘zaki hamda yozma nutqi ravon bo‘ladi. Mustaqil o‘qishda matnni tushunib o‘qish, muhim o‘rinlarni belgilash, kerakli gaplarni daftarga ko‘chirish va qiyin so‘zlarni lug‘atdan izlash tavsiya etiladi. Mualliflar bilimni har qanday fazilatning boshi deb ataydigan qadimiy maqolga, Yusuf Xos Hojib, Navoiy va Boburning kitobga munosabatiga tayanib, adabiyot inson kamolotining asosiy vositasi ekanini ta’kidlaydi.

Namunalar
Misol: Talaba romanni o‘qiyotib uchragan notanish so‘zni elektron lug‘atdan topadi, eng ta’sirli gapni esa maxsus daftarga yozib qo‘yadi. Bu darslik tavsiya qilgan mustaqil o‘qish usullariga to‘g‘ri keladi.
Misol: «Qut belgusi – bilig» maqolini «bilim – har qanday fazilatning belgisi va boshlanishi» deb tushunish mumkin. Shu sababli kitob, ya’ni bilim manbayi, insonni kamolotga yetaklaydi.
Sinfda faoliyat

Juftlikda ish: har biringiz oxirgi o‘qigan asaringizdan bitta ta’sirli o‘rinni ayting va nima uchun uni daftarga ko‘chirgan bo‘lardingiz, izohlang.

Mashq
1
Darslik kitobxonlik madaniyatining qanday natijalarini sanaydi?
2
Do‘stingiz «kitob o‘qish faqat qobiliyatli odamlarga berilgan» desa, darslik fikriga tayanib nima deysiz?
3
Qiyin so‘zlarni to‘g‘ri anglash uchun qaysi manbalardan foydalanish mumkin?
4
Nima uchun kitobxonlik adabiy did va nutq madaniyatini ham o‘stiradi?