Bobur lirikasi
Bobur lirikasida g‘azal va ruboiylar yetakchi o‘rinda turadi; g‘azallarining ko‘pi 5–6 baytdan iborat, tili sodda, ravon, og‘zaki nutqqa yaqin, qofiyalari ko‘pincha fe’llardan tuzilgan. Ko‘p she’rlari hasbi hol ruhida yozilgan: ularda yurtga muhabbat, ayriliq va g‘urbat, odamiy fazilatlar tarannum etiladi. Darslik Boburning mashaqqatli hayotiga qaramay, she’riyatida hayotsevarlik va ertangi kunga ishonch ustun ekanini ta’kidlaydi. Ruboiylar hazaj vaznida yoziladi va dubaytiy, tarona deb ham yuritiladi; biri «bosh qofiya» (qofiya misra boshida) asosiga qurilgan, boshqasi do‘stlarni birga bo‘lishning qadriga chaqiradi. Tuyuq ramali musaddasi maqsur vaznida yoziladi va tajnisga, ya’ni shakldosh so‘zlarga tayanadi; Bobur uning yetti turini ko‘rsatgan, masalan «chin» so‘zi bir tuyuqda uch xil ma’noda – Xitoy, ajin va haqiqat – keladi.
ruboiy: a-a-b-a
Qofiyadosh so‘zlar bir xil tovushlar bilan tugaydi (harf bir xil — qofiya bir xil)
Kitob javonida turli tuzilishdagi she’rlarni ko‘rgan o‘quvchi qisqa she’r bir daqiqada o‘qilib, fikr berishini payqadi. Shundan keyin u kun orasida qisqa she’rlarga vaqt ajratdi.
To‘plam tuzuvchilar, muharrirlar va antologiya tayyorlovchilar she’rlarni janriga ko‘ra guruhlaydi.
Bugun bir qisqa fikringizni ikki satrga sig‘dirib yozib ko‘ring.
Qofiya mashqi: «tuz, yuz, uz» uchligiga o‘xshash o‘zingiz qofiyadosh uch so‘z toping va ularning boshqa ma’nolarini yozing.