I. S. Turgenev. «Певцы»
«Певцы» — Turgenevning «Записки охотника» tsiklidan hikoya. Hikoyachi jazirama iyul kuni Kolotovka qishlog‘iga keladi va dehqonlarning ikki mashhur qo‘shiqchi — Yashka-Turok va Jizdradan kelgan pudratchi o‘rtasida tanlov bo‘layotganini eshitib, «Притынный кабачок»ka kiradi. Pudratchi birinchi bo‘lib qo‘shiq aytadi: u mohir, yengil, tovushini «falset» da jilvalantiradi, tinglovchilar uni ma’qullaydi. Yakov esa qo‘shiqni sekin, titroq ovozda boshlaydi va asta-sekin hammani, hatto qo‘pol Dikiy-Barinni ham ko‘z yoshiga olib keladi. Tanlovning avj nuqtasi — Yakov qo‘shiqni to‘satdan uzilib qolgandek tugatganda hamma jim bo‘lib qoladi; pudratchi «Sen yutding» deb xonadan chiqib ketadi. Hikoya oddiy odamlarning iste’dodi va qalb go‘zalligini ko‘rsatadi.
Iste’dod ko‘rsatuvida hakamlar ikki ijrochini baholadi: biri hamma notani aniq ijro etdi, ikkinchisi tinglovchini hayajonlantirdi. Hakamlar mahorat va his-tuyg‘u ikkalasi ham kerakligini aytdi. Hikoya ham ijrodagi chinakam tuyg‘uning qimmatini ko‘rsatadi.
Hakamlar, musiqa o‘qituvchilari va tanqidchilar ijroning mahorati va ta’sirini baholaydi.
Eshitgan ikki ijroni eslab, qaysi biri ko‘proq ta’sir qilganini rus tilida bitta gapda yozing: «Мне больше понравилось …, потому что …».
«Ikki qo‘shiq». Ikki guruh biri — mahorat, ikkinchisi — his-tuyg‘u tarafidan «chiqish» tayyorlaydi (3 gapli); sinf qaysi biri ta’sirliroq ekanini muhokama qiladi.