ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Undov so‘zlar

Darslar 32 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
32

§ 32. Undov so‘zlar va tovushga taqlid so‘zlar

Darslik: 106–109-betlar
MaqsadUndov so‘zlarning vazifalarini, tinish belgilarini va tovushga taqlid so‘zlarni bilish.
Yangi so‘zlar
междометие (undov so‘z) · междометие (interjection)звукоподражательное слово (tovushga taqlid so‘z) · звукоподражательное слово (onomatopoeic word)речевой этикет (nutq odobi) · речевой этикет (speech etiquette)эмоция (his-tuyg‘u) · эмоция (emotion)
Tushuntirish

Undov so‘zlar o‘zgarmaydi; ular mustaqil so‘z turkumlariga ham, yordamchi so‘zlarga ham kirmaydi. Gapda ular vergul yoki undov belgisi bilan ajratiladi: «Ого, сколько снега выпало!». Bitta undov turli hislarni ifodalashi mumkin: «эх» afsusni ham, zavqni ham bildiradi — ma’noni ohang va vaziyat ko‘rsatadi. Vazifasiga ko‘ra uch guruh bor: his-tuyg‘u undovlari («ого, эх, фу, ура»), nutq odobi so‘zlari («извините, пожалуйста, всего доброго») va buyruq undovlari («эй, марш, цыц, ау»). Tovushga taqlid so‘zlar odam, hayvon va narsalar tovushini takrorlaydi: «гав, кря-кря, тик-так, бах, шлёп». Ular ham gap bo‘lagi bo‘lmaydi; ulardan fe’llar yasalishi mumkin: «крякать», «тикать».

his-tuyg‘uundov so‘z
hayratого, ух ты
tahsinбраво
afsusах, ну вот
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilidagi multfilmda qahramon sovuqdan «Брр, как холодно!» deb aytdi. Undov so‘z tuyg‘uni bir zumda ko‘rsatdi va vergul bilan ajratildi. Tarjimon uni matnga mos tarjima qildi.

Kim ishlatadi

Multfilm mualliflari, aktyorlar va tarjimonlar undov so‘zlar bilan his-tuyg‘uni jonli ifodalaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Uch lahza (kuchli shovqin, yaxshi xabar, kulgili latifa) uchun rus tilida undov so‘zli uchta qisqa gap yozing va tinish belgilarini to‘g‘ri qo‘ying.

Namunalar
tovushtaqlid so‘z
qarg‘aкар-кар
kakkuку-ку
xo‘rozкукареку
cho‘chqaхрю-хрю
«Ура! Мы выиграли!» (quvonch). «Увы, билетов нет» (afsus). «Тсс, малыш спит» (buyruq).
«Тик-так, тик-так – шли часы». «Утка крякнула: кря-кря».
Sinfda faoliyat

«Hislar teatri». O‘quvchi «эх» yoki «ой»ni turli his bilan aytadi; sinf qaysi ma’noda ekanini topadi.

Mashq
1
His-tuyg‘uni ayting: «Ура!», «Увы!», «Ой!».
2
Tinish belgilarini qo‘ying: «Эх как жаль что ты не пришёл».
3
Tovushga taqlid so‘zni tanlang: it, mushuk, soat.
4
Nima uchun «спасибо» undov so‘zlar guruhiga kiradi, garchi his-tuyg‘u emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliHar kuni ikki baravar oshadigan ish haqiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →