Darslar 43–44 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
43
V. G. Korolenko. «Огоньки»
Darslik: 166–168-betlar
MaqsadKorolenkoning «Огоньки» ocherki mazmunini, ramziy ma’nosini va tinish belgisi (ko‘p nuqta) vazifasini tushunish.
Yangi so‘zlar
очерк (ocherk) · очерк (sketch, essay)символ (ramz) · символ (symbol)огонёк (chiroq, uchqun) · огонёк (a small light)многоточие (ko‘p nuqta) · многоточие (ellipsis)
Tushuntirish
V. G. Korolenko 1853-yil 27-iyulda Jitomirda tug‘ilgan va 1921-yil 25-dekabrda Poltavada vafot etgan; u mazlumlarni himoya qilgan insonparvar yozuvchi. «Огоньки» (1900) ocherkida hikoyachi qorong‘i kuzgi oqshomda Sibir daryosi bo‘ylab qayiqda suzadi. Burilishda tog‘lar ostida chiroq ko‘rinadi — u juda yaqinday tuyuladi, lekin eshkakchi «Далече!» deydi. Ular uzoq suzadilar, chiroq esa hamon xuddi yaqin va xuddi uzoq. Muallif bu «chiroqlar»ni hayotdagi orzu va maqsadlar ramzi sifatida ko‘radi: ular yaqin tuyuladi, ammo yo‘l uzoq. Ocherk «Но всё-таки... всё-таки впереди – огни!..» deb tugaydi: ko‘p nuqta yo‘l davom etishini va umid bor ekanini bildiradi.
Namunalar
Mini-matn: «Огонёк казался близким, но гребец сказал: далеко. Автор понял, что цели в жизни тоже кажутся близкими». (Chiroq yaqin tuyuladi, lekin uzoq.)
Ko‘p nuqta: gapni yakunlamaydi — ocherkda umid va yo‘lning davomi.
Sinfda faoliyat
«Mening chirog‘im». Har bir o‘quvchi o‘z hayotidagi «chiroq»ni (maqsadni) yozadi va unga yetish uchun bitta qadamni belgilaydi.
Mashq
1
«Огоньки» qaysi yili yozilgan va qaysi janrda?
в 1900 году; очерк
2
Eshkakchi chiroq haqida nima deydi?
«Далече!» – огонь далеко
3
Korolenko «chiroqlar» bilan nimani ifodalaydi?
мечты и цели жизни, к которым нужно идти
4
Nima uchun ocherk nuqta bilan emas, ko‘p nuqta bilan tugaydi?
Ko‘p nuqta yo‘l davom etayotganini va umid so‘nmaganini bildiradi.