ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

L. N. Tolstoy, A. P. Chexov

Darslar 41–42 · 2 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
41

L. N. Tolstoy. «После бала»

Darslik: 152–157-betlar
MaqsadTolstoyning «После бала» hikoyasi kompozitsiyasini, antitezani va g‘oyasini (insoniylik va shafqatsizlik) tushunish.
Yangi so‘zlar
композиция (kompozitsiya) · композиция (composition)контраст (kontrast) · контраст (contrast)рассказ в рассказе (hikoya ichida hikoya) · рассказ в рассказе (a story within a story)бесчеловечность (shafqatsizlik) · бесчеловечность (inhumanity)
Tushuntirish

L. N. Tolstoy (1828–1910) jahon adabiyotidagi eng buyuk yozuvchilardan biri; u qahramonlarning ichki dunyosini chuqur ochib berishi bilan mashhur. «После бала» 1903-yilda yozilgan kech hikoyalaridan biri; unga muallif yoshligida bilgan haqiqiy voqea asos bo‘lgan. Hikoyachi Ivan Vasilyevich yoshligida Varenka ismli qizni sevib qolganini eslaydi: guberniya balida u qizning otasi — chiroyli, xushmuomala polkovnik bilan qizining raqsiga zavqlanib qaraydi. Ertasi tongda esa u o‘sha polkovnikning qochgan askarni saf orasidan haydab, kaltaklatib jazolashini boshqarayotganini ko‘radi. Shundan keyin Ivan Vasilyevich harbiy xizmatga kirish niyatidan qaytadi, Varenkaga muhabbati esa so‘na boshlaydi. Hikoya ikki qarama-qarshi epizodga — bal va jazoga qurilgan; Tolstoy bu kontrast orqali tashqi nafislik ortidagi shafqatsizlikni qoralaydi.

qarama-qarshi juftliklar
yorug‘likqorong‘ulik
музыкатишина
светмрак
радостьболь
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Odam bir joyda xushmuomala, boshqa joyda qattiq bo‘lishi mumkin. Voqeani ko‘rgan o‘quvchi nima uchun ikkita holat shunchalik farq qilishini o‘ylaydi. Adabiyot hamma joyda va hammaga mehribon bo‘lish haqida o‘ylashga undaydi.

Kim ishlatadi

O‘qituvchilar, sudyalar va jurnalistlar odamlarning turli sharoitdagi xulqiga e’tibor beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Rus tilida bitta gap yozing: «Я стараюсь быть добрым ко всем» yoki o‘z qoidangizni shunga o‘xshash yozing.

Namunalar
Mini-matn: «Иван Васильевич любил Вареньку и восхищался её отцом. Утром он увидел наказание солдата и понял, что отец Вареньки жесток». (Ivan Vasilyevich Varenkani sevgan; ertalab otaning shafqatsizligini ko‘rgan.)
Kontrast: bal (musiqa, raqs, nafislik) – jazo (baraban, qon, azob). Bir odam ikki xil ko‘rinishda.
Sinfda faoliyat

«Ikki epizod». Doskada jadval: «Bal» va «Jazo» ustunlari; o‘quvchilar tasvir, rang va tovushlarni ro‘yxatga oladi.

Mashq
1
«После бала» qaysi yili yozilgan?
2
Hikoya qaysi ikki epizodga qurilgan?
3
Hikoyachi nima uchun harbiy xizmatga kirmaydi?
4
Nima uchun Tolstoy kontrastdan foydalanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSim qarshiligi hech o‘zgarmasmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →