☰ Mundarija · Rus tili

Yuklamalar

Darslar 30 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
30

§ 30. Yuklamalar

Darslik: 99–101-betlar
MaqsadYuklamalarning turlarini (shakl yasovchi, ma’no, inkor) aniqlash, ularning ma’no nozikliklarini va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
частица (yuklama) · частица (particle)формообразующая частица (shakl yasovchi yuklama) · формообразующая частица (form-building particle)модальная частица (ma’no yuklamasi) · модальная частица (modal particle)усиление (kuchaytirish) · усиление (emphasis)
Tushuntirish

Yuklama — yordamchi so‘z turkumi: u gapga turli ma’no nozikliklarini qo‘shadi yoki so‘z shaklini yasaydi. Shakl yasovchi yuklamalar: shart mayli («бы»: «пошёл бы»), buyruq mayli («пусть, да, давай»: «пусть он придёт») va daraja shakllari («более, самый»). Ma’no yuklamalari: ko‘rsatish («вот, вон»), so‘roq («ли, разве, неужели»), kuchaytirish («даже, же, ведь, ни»), chegaralash («только, лишь»), aniqlash («именно, точно»), shubha («вряд ли, едва ли»), undov («что за, как»), talabni yumshatish («-ка»). Yuklama o‘zi gap bo‘lagi emas. «-то, -ка, -либо, -нибудь, -таки» chiziqcha bilan, «бы, ли, же» ajratib yoziladi («пошёл бы», «знаешь ли»). Yuklama gap ma’nosini o‘zgartiradi: «Даже ты знаешь» va «Только ты знаешь».

Namunalar
«Я бы пошёл» (shart), «Пусть он придёт» (buyruq), «Разве ты не знал?» (so‘roq), «Вот моя школа» (ko‘rsatish).
«Скажи-ка», «давай-ка», «всё-таки», «кто-то» – chiziqcha bilan.
Sinfda faoliyat

«Yuklama bilan fikr». Bitta gapga turli yuklamalar qo‘shiladi («даже, только, именно»); guruhlar ma’no o‘zgarishini tushuntiradi.

Mashq
1
Yuklama vazifasini ayting: «Пусть он придёт», «Я бы пошёл», «Разве ты не знаешь?».
2
Yuklama bilan ma’nosini o‘zgartiring: «Он знает ответ».
3
Chiziqcha bilan yozing: «скажи (ка), кто (то), всё (таки), давай (ка)».
4
«Даже ты знаешь» va «Только ты знаешь» – ma’no farqini ayting.