ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Yuklamalar

Darslar 30 · 1 ta dars · S. Yu. Islambekova, Yu. Yu. Musurmanova, Z. X. Abdurayimova, L. N. Tagiyeva. Русский язык, 10-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalari uchun darslik), 1-nashr. «DAVR NASHRIYOTI», Toshkent, 2017
30

§ 30. Yuklamalar

Darslik: 99–101-betlar
MaqsadYuklamalarning turlarini (shakl yasovchi, ma’no, inkor) aniqlash, ularning ma’no nozikliklarini va imlosini bilish.
Yangi so‘zlar
частица (yuklama) · частица (particle)формообразующая частица (shakl yasovchi yuklama) · формообразующая частица (form-building particle)модальная частица (ma’no yuklamasi) · модальная частица (modal particle)усиление (kuchaytirish) · усиление (emphasis)
Tushuntirish

Yuklama — yordamchi so‘z turkumi: u gapga turli ma’no nozikliklarini qo‘shadi yoki so‘z shaklini yasaydi. Shakl yasovchi yuklamalar: shart mayli («бы»: «пошёл бы»), buyruq mayli («пусть, да, давай»: «пусть он придёт») va daraja shakllari («более, самый»). Ma’no yuklamalari: ko‘rsatish («вот, вон»), so‘roq («ли, разве, неужели»), kuchaytirish («даже, же, ведь, ни»), chegaralash («только, лишь»), aniqlash («именно, точно»), shubha («вряд ли, едва ли»), undov («что за, как»), talabni yumshatish («-ка»). Yuklama o‘zi gap bo‘lagi emas. «-то, -ка, -либо, -нибудь, -таки» chiziqcha bilan, «бы, ли, же» ajratib yoziladi («пошёл бы», «знаешь ли»). Yuklama gap ma’nosini o‘zgartiradi: «Даже ты знаешь» va «Только ты знаешь».

turyuklamalarmisol
shakl yasovchiбы, давайМы бы сыграли. Давай сыграем!
modalлишь, именно, едваЛишь он промолчал. Именно так.
inkorне, ниНе пойду. Ни слова.
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Rus tilida gaplashadigan mehmondan o‘quvchi so‘radi: «Не могли бы вы повторить?» «Бы» yuklamasi iltimosni yumshoq va xushmuomala qildi. Mehmon mamnuniyat bilan takrorladi.

Kim ishlatadi

Xizmat ko‘rsatuvchilar, tarjimonlar va telefon operatorlari yuklamalar bilan iltimos va ohangni yumshatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Rus tilida ikki iltimosni «бы» yuklamasi bilan yumshoqroq qilib yozing, masalan «Не мог бы ты …?»

Namunalar
«Я бы пошёл» (shart), «Пусть он придёт» (buyruq), «Разве ты не знал?» (so‘roq), «Вот моя школа» (ko‘rsatish).
«Скажи-ка», «давай-ка», «всё-таки», «кто-то» – chiziqcha bilan.
Sinfda faoliyat

«Yuklama bilan fikr». Bitta gapga turli yuklamalar qo‘shiladi («даже, только, именно»); guruhlar ma’no o‘zgarishini tushuntiradi.

Mashq
1
Yuklama vazifasini ayting: «Пусть он придёт», «Я бы пошёл», «Разве ты не знаешь?».
2
Yuklama bilan ma’nosini o‘zgartiring: «Он знает ответ».
3
Chiziqcha bilan yozing: «скажи (ка), кто (то), всё (таки), давай (ка)».
4
«Даже ты знаешь» va «Только ты знаешь» – ma’no farqini ayting.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuli7 bosqichda 1000 kishi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →